Karbon-datimi i dhëmbëve sugjeron se dy specie të mëdha gjitarësh endeshin në verilindje të Brazilit 3,500 vjet më parë
Disa specie të megafaunës mund të kenë ekzistuar për shumë më gjatë sesa sugjeron historiografia paleontologjike.
Mendimi i përgjithshëm është se kafshët e mëdha të lashta, si për shembull sloth-ët gjigantë, u zhdukën rreth 11,000 vjet më parë, në fillim të epokës Holocene. Megjithatë, vitin e kaluar u raportua zbulimi i një mamuthi leshtor 4,000-vjeçar, çka hodhi poshtë këtë hipotezë. Tani, fosilet e megafaunës së gjetura në Amerikën e Jugut duket se janë edhe më të reja, me datime që shkojnë rreth 3,500 vjet më parë, sipas një studimi të botuar më 15 shkurt në revistën Journal of South American Earth Sciences.
Gjeologu Fábio Faria dhe kolegët e tij kryen karbon-datimin e tetë fragmenteve të dhëmbëve të megafaunës nga dy zona paleontologjike në Brazil. Dy prej këtyre dhëmbëve – njëri nga deveja e lashtë Palaeolama major dhe tjetri nga një kafshë e ngjashme me devenë, Xenorhinotherium bahiense – i befasuan studiuesit. “Me datimin, donim të kuptonim më mirë shpërndarjen e megafaunës së lashtë në Amerikën e Jugut. Ajo që gjetëm – specie 3,500-vjeçare – ishte krejtësisht e papritur,” tha Faria nga Universidade Federal do Rio de Janeiro.
Palaeolama major ishte një paraardhës i lashtë i llamave të sotme të Amerikës së Jugut, ndërsa Xenorhinotherium bahiense kishte trupin e një lllame dhe hundën e një tapiri. Ky zbulim sugjeron se këto kafshë kanë bashkëjetuar me njerëzit – të cilët mbërritën në Amerikën e Jugut midis 20,000 dhe 17,000 vjet më parë – për disa mijëra vjet më shumë nga sa mendohej më parë.
Hulumtimet e mëparshme kanë identifikuar fosile të tjera të megafaunës në kontinentin amerikan që datojnë rreth 6,000 dhe 5,000 vjet më parë, thotë Dimila Mothé, një paleoekologe nga Universidade Federal do Estado do Rio de Janeiro, e cila nuk ishte pjesë e studimit. Por, sipas saj, ky zbulim është “befasues dhe hap rrugën për të rishkruar historinë e Amerikës së Jugut.”
Studimi ofron më shumë prova se zhdukjet e specieve nuk janë gjithmonë të njëtrajtshme. Meqenëse të dy fosilet u gjetën në të njëjtin vend në verilindje të Brazilit, Mothé beson se rajoni mund të ketë shërbyer si një strehë për individët e fundit të specieve Palaeolama major dhe Xenorhinotherium bahiense.
“Rajoni i Brazilit Ndër-Tropikal po përjetonte ndryshime të mëdha klimatike në atë kohë,” shpjegon ajo. “Fushat e hapura po shndërroheshin në pyje, duke reduktuar hapësirat e kullotave dhe duke detyruar këto kafshë të kërkonin strehë në savanat e mbetura.”
Sipas Mothé, zhdukja e këtyre specieve mund të mos ketë ndodhur vetëm si pasojë e aktivitetit njerëzor apo ndryshimeve klimatike, por mund të ketë qenë rezultat i ndërveprimit të të dyjave.
Për Faria, ky zbulim sjell një ndryshim paradigme. Studiuesit brazilianë kanë ndjekur tradicionalisht teorinë amerikano-veriore se megafauna u shua për shkak të gjuetisë së tepruar nga njerëzit. “Duke ndjekur këtë teori dominuese, ishim aq të sigurt se megafauna jonë datonte nga fillimi i Holocenit, saqë as nuk i datonim fosilet tona,” thotë ai. Tani, “ka shumë punë për të bërë.”
Tre përfundime kryesore:
- Fosilet e gjetura sugjerojnë se disa specie të megafaunës jetuan deri në 3,500 vjet më parë, më gjatë nga sa mendohej.
- Zhdukja e këtyre specieve mund të ketë ardhur si rezultat i një kombinimi të ndryshimeve klimatike dhe ndërhyrjes njerëzore.
- Ky zbulim mund të ndryshojë mënyrën se si e kuptojmë historinë e megafaunës në Amerikën e Jugut.
Hashtag: #Megafauna #Paleontologji #HistoriNatyrore #Evolucion #Zhdukje #StudimeShkencore