Evropa sapo përjetoi një nga valët më të fuqishme të të nxehtit në histori. Në maj dhe qershor 2026, temperaturat ekstreme përfshinë kontinentin duke ngritur pyetjen: a ka Evropa një klimë të re? Shkencëtarët përshkruajnë valën katër-pesëditore të fundit të qershorit, ku Londra arriti gati 40°C, si “thjesht të jashtëzakonshme”, sipas Sarah Perkins-Kirkpatrick nga Australian National University. Ndërkohë, Samantha Burgess nga Copernicus Climate Change Service paralajmëron: “Valët e të nxehtit kanë ardhur për të qëndruar – derisa të ndalojmë emetimin e gazeve serrë.” Ato janë më të shpeshta, intensive dhe të gjata, me pasoja të rënda: në Francë, ku Pissos regjistroi 44.3°C, të paktën 54 njerëz vdiqën nga nxehtësia ose duke u përpjekur të freskohen në ujëra.
Një analizë e World Weather Attribution më 26 qershor 2026 ekzaminoi temperaturat në 854 qytete evropiane. Gati gjysma e tyre thyen rekorde të mëparshme për stresin nga nxehtësia. Në Republikën Çeke, Lituani dhe Luksemburg, të gjitha qytetet e studiuara shënuan maksimume historike. Erich Fischer nga ETH Cyrihu thotë: “Ajo që dikur ishte e rrallë, sot është normale.” Ai shton se rekordet e temperaturës po thyhen vazhdimisht dhe me diferenca të mëdha, sikur një kërcyes së larti të përmirësojë rekordin me gjysmë metri mbi doza steroidesh.
Shkaktarët e kësaj vale janë modelet e qarkullimit të ajrit që transportojnë nxehtësi nga ekuatori në pol, shpjegon Lara Wallberg nga Instituti Max Planck për Meteorologji. Disa shkencëtarë, si Stefan Rahmstorf, dyshojnë se rënia e temperaturave në Atlantikun e Veriut bllokon ajrin e nxehtë nga Afrika Veriore mbi Evropë. Për më tepër, ndryshimi klimatik intensifikon valët e të nxehtit: tokat thahen, ulet avullimi freskues dhe zvogëlohet mbulesa e reve që reflekton dritën diellore për shkak të ligjeve më të rrepta të cilësisë së ajrit, thotë Clair Barnes nga Imperial College London.
Disa studiues besojnë se Evropa hyri në një fazë të re klimatike që nga vitet 1980. “Që nga viti 1980, temperaturat në të gjithë Evropën janë rritur jashtëzakonisht shumë,” thotë Zeke Hausfather nga Berkeley Earth. Evropa po ngrohet dy herë më shpejt se mesatarja globale, me 0.56°C në dekadë që nga mesi i viteve 1990. Megjithatë, jo të gjithë shkencëtarët janë dakord. Helge Goessling nga Instituti Alfred Wegener thekson se ndryshimi ka qenë gradual, jo i menjëhershëm. Ségolène Berthou nga Met Office britanik sugjeron se variacione natyrore mund të shpjegojnë një pjesë të ngjarjeve, por paralajmëron se ngrohja do vazhdojë nëse nuk ulen emetimet.