Bota ka hyrë në një fazë të re energjetike, ku energjia elektrike po bëhet boshti kryesor i zhvillimit global. Sipas raportit të fundit të International Energy Agency, viti 2025 shënoi një moment historik: energjia diellore regjistroi rritjen më të madhe të parë ndonjëherë për një burim të vetëm energjie. Ky zhvillim ka bërë që burimet pa karbon të rriten më shpejt sesa kërkesa globale për energji.
Raporti vëren se kërkesa për energji elektrike është rritur dy herë më shpejt se kërkesa totale për energji, duke reflektuar një transformim të thellë në mënyrën si konsumojmë energjinë. Automjetet elektrike dhe pompat e nxehtësisë po zëvendësojnë gjithnjë e më shumë karburantet fosile, ndërsa përdorimi i tyre po shton presionin mbi rrjetet elektrike, duke e bërë elektrifikimin trendin dominues global.
Në aspektin konkret, shitjet e automjeteve elektrike u rritën me afro 40%, duke përbërë tashmë një të katërtën e makinave të shitura globalisht. Ndërkohë, përdorimi i naftës u rrit vetëm me 0.7%, një rritje shumë më e ulët krahasuar me dekadën e kaluar. Edhe përdorimi i gazit natyror u rrit modestisht, me vetëm 1%, kryesisht për shkak të kushteve klimatike më të ftohta.
Megjithatë, historia kryesore mbetet energjia diellore. Në vitin 2025, prodhimi global i energjisë diellore arriti mbi 2,700 teravat-orë, më shumë se dyfishi i prodhimit të vetëm tre viteve më parë. Ajo tashmë përbën mbi 8% të prodhimit global të energjisë elektrike dhe ka mbuluar mbi dy të tretat e rritjes së kërkesës për energji elektrike.
Një faktor kyç që po mbështet këtë revolucion është zhvillimi i baterive. Kapaciteti i tyre u rrit me 40% brenda një viti, duke arritur në 110 gigavat kapacitet të ri. Kombinimi i energjisë diellore me bateritë po redukton ndjeshëm nevojën për burime rezervë me bazë fosile, duke e bërë sistemin energjetik më të qëndrueshëm dhe më fleksibël.
Ndërkohë, burimet pa karbon – përfshirë energjinë hidrike, bërthamore, erën dhe diellin – mbuluan rreth 60% të rritjes totale të kërkesës për energji. Kjo tregon se bota po arrin një pikë kritike ku rritja ekonomike dhe energjetike nuk kërkon më domosdoshmërisht rritje të emetimeve të karbonit.
Megjithatë, sfidat mbeten. Emisionet globale të karbonit u rritën me 0.4% në vitin 2025, duke arritur një rekord të ri, edhe pse ritmi i rritjes është ngadalësuar për të tretin vit radhazi. Interesant është fakti që Kina uli emisionet e saj, kryesisht falë investimeve masive në energji të rinovueshme.
Në horizont, tensionet gjeopolitike – veçanërisht në Strait of Hormuz – mund të përshpejtojnë këtë tranzicion. Kufizimet në furnizimin me naftë dhe gaz pritet të shtyjnë vendet drejt alternativave elektrike dhe burimeve të rinovueshme, duke e bërë këtë transformim jo vetëm të domosdoshëm, por edhe të pashmangshëm.
Përmbledhje:
- Energjia diellore pati rritjen më të madhe historike për një burim të vetëm energjie.
- Kërkesa për energji elektrike po rritet dy herë më shpejt se energjia totale.
- Automjetet elektrike dhe bateritë po përshpejtojnë tranzicionin energjetik.
- Emisionet e karbonit po rriten më ngadalë, por mbeten në nivele rekord.
Hashtag:
#Energjia #SolarEnergy #GreenTransition #Klima #Teknologji #Sustainability