Nëse keni përjetuar ndonjëherë një situatë të frikshme, kur adrenalina juaj rritet dhe përballeni me një tronditje, atëherë mund ta kuptoni përvojën e Maria Carraballo-s.
Gjatë një pushimi në Porto Riko (Puerto Rico), Carraballo, 75 vjeç, ishte duke notuar me nipërit e saj të vegjël kur rryma detare filloi t’i tërhiqte larg bregut. Ajo luftonte për t’i mbajtur fëmijët mbi ujë dhe ndjeu një frikë të madhe se do të mbyteshin. Një notar aty pranë u erdhi në ndihmë dhe i shpëtoi nga situata e rrezikshme. Por, disa orë më vonë, Carraballo përfundoi në dhomën e urgjencës me dhimbje në kraharor dhe vështirësi në frymëmarrje.
Ajo u diagnostikua me kardiomiopati të stresit, e njohur gjithashtu si sindroma e zemrës së thyer. Megjithëse mund të duket si një metaforë, kjo është një gjendje reale që shkakton dobësim të papritur të muskujve të zemrës pas një ngjarjeje të stresit të lartë.
Si ndikon sindroma e zemrës së thyer?
Dr. Joy Gelbman, një kardiologe në New York-Presbyterian dhe Weill Cornell Medicine, e cila e trajtoi Carraballo-n pas kthimit në Nju Jork (New York), shpjegon se pacientët zakonisht shërohen plotësisht dhe marrin trajtim me ilaçe si beta-bllokuesit për një periudhë të shkurtër.
Sindroma e zemrës së thyer është e vështirë për t’u diagnostikuar, sepse simptomat e saj ngjasojnë me ato të një sulmi në zemër. Testet si elektrokardiograma (EKG) mund të tregojnë ndryshime të ngjashme me një infarkt, dhe në analizat e gjakut mund të vërehet rritje e enzimës kardiake troponin. Megjithatë, ndryshimi kryesor është se pacientët me këtë sindromë nuk kanë bllokime të arterieve koronare.
Si ndikon stresi në zemër?
Sipas Dr. Grant Reed nga Klinika Cleveland (Cleveland Clinic), kjo gjendje ndodh kur një shpërthim i papritur i hormoneve të stresit, si adrenalina, mbingarkon zemrën dhe dobëson muskujt e saj. “Është pothuajse sikur zemra të jetë e mbingarkuar nga puna,” shpjegon ai. Kur zemra dobësohet, gjaku dhe oksigjeni nuk qarkullojnë siç duhet në trup, duke shkaktuar simptomat.
Nuk dihet ende pse disa persona preken nga kjo gjendje pas një ngjarjeje stresuese, por studimet tregojnë se rastet janë në rritje. Studiuesit nga Klinika Cleveland zbuluan se gjatë periudhës së izolimit për shkak të Covid-19 në vitin 2020, rastet e kësaj sindrome u rritën katërfish. Dr. Reed thekson se kjo është një dëshmi e lidhjes së fortë mes mendjes dhe trupit – stresi emocional mund të ketë pasoja fizike.
Shërimi dhe kujdesi ndaj vetes
Fatmirësisht, shumica e pacientëve shërohen plotësisht. Dr. Sudip Saha, një kardiolog në Kaiser Permanente, thotë se pacientët ndihen të lehtësuar kur mësojnë se nuk kanë pasur një sulm në zemër. “Në pothuajse të gjitha rastet, me kalimin e kohës dhe trajtimin e duhur, zemra mund të rikuperohet plotësisht,” thotë ai.
Sindroma është më e zakonshme tek gratë mbi 50 vjeç, por është vërejtur edhe tek burrat e moshës mesatare. Në një të tretën e rasteve, nuk ka ndonjë ngjarje specifike që shkakton këtë gjendje. Shpesh, ajo lidhet me një periudhë të gjatë ankthi apo stresi.
Në një kohë kur rastet e kësaj sindrome po rriten, ekspertët theksojnë rëndësinë e menaxhimit të stresit dhe ankthit, si dhe njohjen e simptomave për të marrë trajtim në kohë.
Pikat kryesore:
- Sindroma e zemrës së thyer mund të shkaktojë simptoma të ngjashme me një sulm në zemër, por nuk përfshin bllokime të arterieve koronare.
- Shpërthimi i hormoneve të stresit, si adrenalina, mund të dobësojë përkohësisht zemrën.
- Shumica e pacientëve shërohen plotësisht me trajtim të duhur dhe pa nevojë për ndërhyrje kirurgjikale.
Hashtag-e: #ShëndetiKardiak #ZemraEDobësuar #StresiDheZemra #SindromaEZemrësSëThyer #ShëndetiEmocional