Ndërsa lufta mes Shteteve të Bashkuara (United States) dhe Iranit (Iran) vazhdon të përshkallëzohet, presidenti amerikan Donald Trump ka propozuar që Marina Amerikane (U.S. Navy) të shoqërojë cisternat e naftës që kalojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit (Strait of Hormuz), një nga rrugët më strategjike të energjisë në botë. Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se sigurimi i kalimit të sigurt për gjithë trafikun detar që zakonisht përdor këtë korridor do të ishte jashtëzakonisht i vështirë dhe kërkon burime të mëdha ushtarake.
Tensionet në rajon kanë shkaktuar një rritje të fortë të çmimeve të naftës. Gjatë kësaj jave, nafta amerikane është rritur rreth 28%, duke kaluar 79 euro për fuçi, ndërsa standardi global Brent është rritur rreth 22%, duke arritur në afro 82 euro për fuçi. Analistët në Wall Street paralajmërojnë se nëse Ngushtica e Hormuzit mbyllet për një periudhë të gjatë, çmimi i naftës mund të kalojë 92 euro për fuçi, një nivel që mund ta shtyjë ekonominë globale drejt recesionit.
Kjo ngushticë e ngushtë është rruga e vetme për cisternat që hyjnë ose dalin nga Gjiri Persik (Persian Gulf). Sipas kompanisë së konsulencës energjetike Kpler, më shumë se 14 milionë fuçi nafte në ditë kaluan përmes kësaj rruge gjatë vitit 2025 — rreth një e treta e gjithë naftës që transportohet me anije në botë. Në kushte normale, rreth 100 cisterna dhe anije mallrash kalojnë çdo ditë përmes këtij korridori strategjik.
Por lufta ka paralizuar trafikun detar. Aktualisht, rreth 400 cisterna nafte janë bllokuar në Gjirin Persik dhe nuk mund të lëvizin për shkak të sulmeve dhe rrezikut të sigurisë. Analistët e transportit detar theksojnë se edhe nëse Marina Amerikane do të përpiqej t’i shoqëronte anijet, procesi do të kërkonte shumë kohë dhe kapacitete të mëdha ushtarake.
Premtimi i presidentit Trump për të shoqëruar cisternat dhe për të ofruar sigurim ndaj rreziqeve politike për pronarët e anijeve ndihmoi përkohësisht në qetësimin e tregjeve të naftës. Megjithatë, ekspertët theksojnë se problemi kryesor nuk është sigurimi financiar, por frika për sigurinë fizike të anijeve. Pronaret e cisternave nuk pritet të rikthehen në këtë rrugë derisa të kalojë një periudhë e gjatë pa sulme.
Analistët theksojnë se për të rifilluar trafikun normal të naftës në rajon duhet të dobësohet ndjeshëm aftësia ushtarake e Iranit për të sulmuar anijet. Edhe pse shoqërimi ushtarak mund të ndihmojë pjesërisht, ai nuk do të jetë i mjaftueshëm për të hapur plotësisht Ngushticën e Hormuzit, sipas ekspertëve të energjisë nga Rapidan Energy.
Kjo nuk është hera e parë që Marina Amerikane shoqëron cisterna në këtë rajon. Në vitin 1987, gjatë luftës mes Iranit (Iran) dhe Irakut (Iraq), SHBA ndërhyri për të mbrojtur anijet tregtare. Por në atë kohë, ushtria amerikane nuk ishte e përfshirë në një konflikt të drejtpërdrejtë me regjimin iranian, gjë që e bën situatën aktuale shumë më të ndërlikuar.
Ndërkohë, sa më gjatë që cisternat të mbeten të bllokuara në Gjirin Persik, aq më i madh bëhet presioni mbi tregun global të energjisë. Sipas analistëve të JPMorgan, vendet prodhuese mund të mbushin kapacitetet e magazinimit dhe të detyrohen të ndalin prodhimin. Në një skenar të tillë, çmimi i naftës Brent mund të arrijë deri në 110 euro për fuçi, duke thelluar pasiguritë në ekonominë globale.
Përmbledhje:
- SHBA po shqyrton shoqërimin ushtarak të cisternave në Ngushticën e Hormuzit për të rikthyer furnizimet globale me naftë.
- Rreth 400 cisterna janë aktualisht të bllokuara në Gjirin Persik për shkak të luftës dhe sulmeve ndaj anijeve.
- Analistët paralajmërojnë se nëse kriza vazhdon, çmimi i naftës mund të kalojë 110 euro për fuçi dhe të rrezikojë ekonominë globale.
Hashtag:
#Nafta #EnergjiaGlobale #NgushticaEHormuzit #SHBA #Irani #TregjetGlobale #KrizaEnergjitike #EkonomiaBotërore