Qeveria e Shteteve të Bashkuara (United States) urdhëroi të hënën largimin e punonjësve jo-thelbësorë të qeverisë nga Arabia Saudite (Saudi Arabia), ndërsa lufta që përfshin Iranin (Iran) po zgjerohet në të gjithë Lindjen e Mesme dhe po shkakton tronditje të mëdha në tregjet globale të energjisë. Vendimi vjen në një moment kur çmimi i naftës ka kaluar 101 euro për fuçi, ndërsa tregjet financiare në Azi kanë pësuar rënie të forta për shkak të frikës nga një krizë energjetike globale.
Ambasada amerikane në Riad (Riyadh, Saudi Arabia) paralajmëroi për rrezik të shtuar nga konflikti i armatosur, terrorizmi dhe sulmet me raketa dhe dronë që mund të vijnë nga Jemeni (Yemen) dhe Irani (Iran). Ky është urdhri i parë i tillë për largim nga Arabia Saudite që nga fillimi i luftës.
Ndërkohë, ushtria e Izraelit (Israel) njoftoi se kishte nisur një valë të re sulmesh kundër infrastrukturës së asaj që e quan “regjimi terrorist” në Iranin qendror. Sulmet erdhën pasi disa objekte energjetike iraniane u goditën të dielën, duke shkaktuar zjarre dhe re të mëdha tymi mbi Teheranin (Tehran, Iran) dhe qytetin fqinj Karaj (Karaj, Iran). Këto duket se janë sulmet e para direkte ndaj infrastrukturës energjetike të Iranit që nga fillimi i konfliktit.
Çmimet e naftës u rritën mbi 101 euro për fuçi të hënën në mëngjes, pasi disa prodhues të mëdhenj të energjisë në Lindjen e Mesme njoftuan se do të reduktonin prodhimin. Rritja erdhi pas ditësh të tëra ndërprerjesh në Ngushticën e Hormuzit (Strait of Hormuz) — një nga pikat më kritike të transportit të naftës në botë. Shumë cisterna kanë shmangur kalimin në këtë korridor të ngushtë pasi Teherani (Tehran, Iran) kërcënoi me sulme ndaj anijeve që tentojnë të kalojnë aty.
Si pasojë e ndërprerjes së trafikut detar, Emiratet e Bashkuara Arabe (United Arab Emirates), Kuvajti (Kuwait) dhe Iraku (Iraq) kanë paralajmëruar se do të ulin prodhimin e naftës. Sekretari amerikan i Energjisë Chris Wright deklaroi se trafiku përmes Ngushticës së Hormuzit mund të rifillojë vetëm pasi Washingtoni (Washington, United States) të neutralizojë aftësinë e Iranit për të kërcënuar transportin detar.
Ndërkohë, zhvillime të rëndësishme po ndodhin edhe në politikën e brendshme iraniane. Autoritetet në Teheran (Tehran, Iran) shpallën Mojtaba Khamenei, djalin e ish-udhëheqësit suprem Ayatollah Ali Khamenei, si figurën e re kryesore fetare dhe politike të vendit. Analistët perëndimorë e shohin këtë zgjedhje si një vazhdim të linjës së ashpër ideologjike të regjimit. Ish-drejtori i CIA-s (Central Intelligence Agency), David Petraeus, e quajti këtë zhvillim “të pafat”, duke paralajmëruar se ai mund të përforcojë tensionet në rajon.
Në të njëjtën kohë, administrata e presidentit Donald Trump po shqyrton mundësinë e dërgimit të forcave speciale për të marrë nën kontroll rezervat e uraniumit të pasuruar pranë nivelit për armë bërthamore që ndodhen në Iran. Presidenti Trump deklaroi se rritja afatshkurtër e çmimit të naftës është “një çmim shumë i vogël për t’u paguar” nëse kjo do të thotë eliminimin e kërcënimit bërthamor iranian.
Ndikimi i konfliktit po ndihet edhe në ekonominë globale. Tregjet e aksioneve në Azi (Asia) pësuan rënie të forta ndërsa investitorët po përpiqen të reduktojnë rrezikun nga një konflikt që mund të zgjasë më shumë se sa pritej. Koreja e Jugut (South Korea) madje ka filluar të shqyrtojë vendosjen e një kufiri për çmimin e naftës për herë të parë në 30 vjet.
Në këtë situatë të tensionuar, edhe vende të tjera janë përfshirë në mënyra të ndryshme. Ukraina (Ukraine) ka rënë dakord të dërgojë dronë interceptues dhe ekspertë për mbrojtjen e bazave ushtarake amerikane në Jordaninë (Jordan), ndërsa Kina (China) ka dërguar një të dërguar të posaçëm në Lindjen e Mesme për të ndërmjetësuar një armëpushim. Ministri i jashtëm kinez Wang Yi deklaroi se konflikti është një luftë që “nuk duhet të kishte ndodhur kurrë”.
Përmbledhje:
- SHBA urdhëroi largimin e stafit jo-thelbësor nga Arabia Saudite ndërsa lufta në Lindjen e Mesme po përhapet.
- Çmimet e naftës kaluan 101 euro për fuçi pas ndërprerjeve në Ngushticën e Hormuzit dhe uljes së prodhimit nga disa vende të Gjirit.
- Konflikti po trondit tregjet globale dhe po përfshin gjithnjë e më shumë vende në rajon dhe përtej tij.
Hashtag:
#Nafta #LindjaEMesme #Irani #SHBA #EnergjiaGlobale #KrizaEnergjitike #TregjetFinanciare #Gjeopolitika