Britania e Madhe dhe Franca kanë arritur një marrëveshje me Omanin për të garantuar sigurinë e ujërave territoriale të këtij shteti, ndërsa transporti i naftës përmes Ngushticës së Hormuzit po rikthehet gradualisht pas marrëveshjes së arritur muajin e kaluar mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit. Lëvizja synon të mbrojë një nga korridoret më të rëndësishme detare të botës, përmes të cilit kalon rreth 20% e naftës globale.
Në një deklaratë të përbashkët, kryeministri britanik Keir Starmer dhe presidenti francez Emmanuel Macron thanë se të dy vendet janë të gatshme të aktivizojnë Misionin Ushtarak Shumëkombësh për të mbështetur lirinë e lundrimit në Ngushticën e Hormuzit. Ata e cilësuan këtë rrugë detare si një arterie jetike për ekonominë botërore, duke theksuar se garantimi i kalimit të sigurt të anijeve është një interes global.
Franca njoftoi se ka dërguar në Lindjen e Mesme mjete për çminim detar, përfshirë dy anije të specializuara për zbulimin e minave, të shoqëruara nga dy fregata dhe një avion patrullues detar. Sipas Parisit, këto forca janë të gatshme të kontribuojnë në rikthimin e plotë të lundrimit dhe në mbrojtjen e trafikut detar në Hormuz.
Irani reagoi menjëherë ndaj këtij zhvillimi. Zëvendësministri i Jashtëm, Kazem Gharibabadi, deklaroi se Ngushtica e Hormuzit nuk duhet të shndërrohet në një skenë për demonstrimin e fuqisë ushtarake nga vendet jashtë rajonit. Ai paralajmëroi se siguria e ngushticës duhet të mbetet përgjegjësi e shteteve bregdetare dhe se çdo përshkallëzim do të ketë pasoja.
Omani vazhdon të luajë një rol kyç si ndërmjetës mes Teheranit dhe Uashingtonit. Paralelisht, ai po zhvillon bisedime me Iranin për një arkitekturë të re të sigurisë detare, ndërsa janë përmendur edhe propozime për vendosjen e tarifave të kalimit në Ngushticën e Hormuzit. Megjithatë, autoritetet e Omanit kanë deklaruar se çdo marrëveshje do të jetë në përputhje me të drejtën ndërkombëtare.
Pas memorandumit të mirëkuptimit të nënshkruar më 17 qershor mes SHBA-së dhe Iranit, eksportet e naftës përmes Hormuzit janë rritur ndjeshëm. Vetëm Arabia Saudite ka transportuar rreth 34 milionë fuçi naftë përmes kësaj rruge detare që nga hyrja në fuqi e marrëveshjes, më shumë se dyfishi i sasisë së eksportuar gjatë muajve të mëparshëm. Ndërkohë, çmimi referues i naftës Brent ka rënë me rreth 39% krahasuar me kulmin e arritur në muajin mars.
Administrata amerikane vazhdon të kundërshtojë çdo ide për vendosjen e tarifave në Ngushticën e Hormuzit. Presidenti Donald Trump ka paralajmëruar më herët se Omani mund të përballet me sanksione nëse ndihmon Iranin të krijojë një sistem të tillë. Nga ana tjetër, Irani pretendon se pas heqjes së bllokadës detare ka eksportuar mbi 40 milionë fuçi naftë dhe po e shet atë me çmime rreth 20% më të larta se para konfliktit.
Zhvillimet e fundit tregojnë se, megjithëse armëpushimi ka rikthyer pjesërisht qetësinë në një nga korridoret më strategjike të energjisë në botë, tensionet diplomatike dhe ushtarake rreth Ngushticës së Hormuzit mbeten të larta, duke e bërë këtë rajon një pikë kyçe për stabilitetin ekonomik dhe gjeopolitik global.
Përmbledhje:
- Britania, Franca dhe Omani po bashkëpunojnë për të garantuar sigurinë në Ngushticën e Hormuzit.
- Franca ka dislokuar anije dhe mjete ushtarake për mbrojtjen e lundrimit.
- Irani kundërshton praninë ushtarake të vendeve jashtë rajonit.
- Transporti i naftës është rritur ndjeshëm pas marrëveshjes SHBA-Iran.
Hashtag:
#Hormuz #Oman #UK #France #Iran #Nafta #Gjeopolitikë #LindjaEMesme #Ekonomi #Lajme