Në kulmin e tensioneve transatlantike për Grenlandën (Greenland), Sekretari amerikan i Thesarit, Scott Bessent, ka minimizuar ndikimin e shitjes së obligacioneve amerikane nga investitorët evropianë, duke e quajtur Danimarkën “të parëndësishme” si vend ashtu edhe për sa i përket investimeve të saj në obligacionet e SHBA-së. Deklarata u bë gjatë Forumit Ekonomik Botëror në Davos (Davos, Switzerland), në një moment kur tregjet po reagonin ashpër ndaj kërcënimeve të reja tarifore nga Presidenti Donald Trump.
Tregjet financiare u tronditën të martën, teksa përshkallëzimi i retorikës mes Uashingtonit dhe liderëve evropianë për Grenlandën nxiti atë që analistët e quajtën “shit Amerikën”. Aksionet dhe obligacionet amerikane ranë, ndërsa yield-et u rritën ndjeshëm. Frika u shtua pasi Trump paralajmëroi tarifa prej 10% ndaj tetë vendeve evropiane, të cilat do të hynin në fuqi më 1 shkurt dhe më pas do të rriteshin në 25%.
Në këtë kontekst, Danimarka u bë simbol i reagimit evropian. Fondi pensional danez AkademikerPension njoftoi se po shiste rreth 100 milionë dollarë obligacione amerikane (afërsisht 92 milionë euro), duke përmendur gjendjen e dobët të financave publike amerikane. Por për Bessent, kjo lëvizje ishte e papërfillshme: ai theksoi se shuma ishte e vogël dhe se investitorët danezë kishin vite që po ulnin ekspozimin ndaj obligacioneve amerikane.
Bessent këmbënguli se SHBA-ja po përjeton ende nivele rekord të investimeve të huaja në obligacionet e saj dhe sugjeroi se lëkundjet e fundit në tregje lidhen më shumë me zhvillimet në Japoni (Japan), ku shitja e obligacioneve pas shpalljes së zgjedhjeve të parakohshme kishte ndikuar edhe tregjet globale. Ai gjithashtu hodhi poshtë shqetësimet për një largim masiv evropian nga asetet amerikane, duke i quajtur ato të ekzagjeruara nga media.
Megjithatë, një raport i Deutsche Bank kishte paralajmëruar se SHBA-ja ka një dobësi strukturore: varësinë nga kapitali i huaj për të financuar deficitin e jashtëm. Sipas bankës, vendet evropiane zotërojnë rreth 8 trilionë dollarë asete amerikane (rreth 7.4 trilionë euro), çka i jep Evropës një levë të mundshme financiare. Bessent pretendoi se drejtuesit e Deutsche Bank ishin distancuar nga ky vlerësim, edhe pse banka ende nuk ka dhënë një qëndrim zyrtar.
Në thelb të përplasjes qëndron Grenlanda, të cilën administrata Trump e sheh si një çështje kyçe të sigurisë kombëtare, sidomos në kushtet e ngrohjes së Arktikut (Arctic) dhe hapjes së rrugëve të reja tregtare. Bessent deklaroi se SHBA-ja po u kërkon aleatëve të kuptojnë se Grenlanda duhet të jetë pjesë e Shteteve të Bashkuara, një qëndrim që ka shkaktuar reagime të forta në vetë ishullin.
Zyrtarët grenlandezë kanë shprehur hutim dhe shqetësim për tonin e Uashingtonit. Ministrja e Biznesit e Grenlandës, Naaja Nathanielsen, tha se ishulli gjithmonë e ka konsideruar veten aleat të SHBA-së, por tani po përballet me një narrativë që e trajton territorin “si një pronë për t’u blerë”. Ajo theksoi se Grenlanda është e hapur për biznes, por nuk është në shitje.
Në fund, Bessent u bëri thirrje evropianëve të përmbahen dhe të presin ardhjen e Trumpit, duke sugjeruar se argumentet e tij do t’i bindin aleatët. Por retorika e ashpër, krahas presionit mbi tregjet financiare, tregon se çështja e Grenlandës ka tejkaluar kufijtë e diplomacisë tradicionale, duke u shndërruar në një provë serioze për unitetin perëndimor.
Përmbledhje:
– SHBA minimizon ndikimin e shitjes së obligacioneve nga Danimarka, pavarësisht reagimit të tregjeve.
– Kërcënimet tarifore të Trumpit rrisin tensionet mes SHBA-së dhe Evropës.
– Grenlanda shndërrohet në pikë qendrore të një përplasjeje gjeopolitike dhe financiare transatlantike.
Hashtag:
#SHBA #Grenlanda #Danimarka #Trump #TregjetFinanciare #NATO #PolitikëGlobale #Davos