Industria e prodhimit ushtarak në Pakistan po përjeton një hov të fortë, pasi avionët luftarakë, dronët dhe raketat e saj fituan statusin e lakmuar “combat tested” (të testuara në luftë) gjatë përplasjes me Indinë vitin e kaluar. Ky etiketim ka zgjuar interes të gjerë ndërkombëtar dhe ka vendosur Pakistanin si një furnizues gjithnjë e më tërheqës në tregun global të armëve.
Sipas burimeve pakistaneze të afërta me negociatat, Islamabadi ka zhvilluar bisedime me 13 shtete për shitje që përfshijnë avionët JF-17 të prodhuar bashkë me Kinën, avionë trajnimi, dronë dhe sisteme të ndryshme armësh. Me gjashtë deri në tetë vende, bisedimet thuhet se janë në faza të avancuara, edhe pse autoritetet zyrtare mbeten të rezervuara për detaje konkrete.
Analistët theksojnë se kërkesa po rritet në një kohë kur zinxhirët tradicionalë të furnizimit me armë janë tronditur nga lufta në Ukrainë dhe konfliktet në Lindjen e Mesme. Pajisjet pakistaneze u panë si alternativa të besueshme pasi u përdorën në një betejë ajrore të madhe në maj, ku avionët JF-17 fluturuan krah për krah me avionët kinezë J-10.
Një faktor kyç është çmimi. Një avion JF-17 kushton rreth 28–37 milionë euro (rreth 30–40 milionë dollarë), më shumë se tri herë më lirë se shumë alternativa amerikane ose evropiane. Kjo diferencë e bën ofertën pakistaneze veçanërisht tërheqëse për vende me buxhete të kufizuara, edhe nëse teknologjia perëndimore mbetet më e avancuar.
Lista e vendeve të interesuara përfshin Sudan, Arabinë Saudite, Indonezinë, Marokun, Etiopinë, Nigerinë, si dhe autoritetet në Libinë lindore. Bisedimet me Bangladeshin dhe Irakun janë pranuar publikisht dhe, sipas burimeve, përfshijnë jo vetëm avionë JF-17 Block III, por edhe dronë Shahpar, sisteme të mbrojtjes ajrore dhe automjete të blinduara rezistente ndaj minave.
Sfida kryesore mbetet kapaciteti prodhues. Aktualisht, Pakistani prodhon rreth 20 avionë në vit, por zyrtarë dhe analistë presin që deri në fund të vitit 2027 ky ritëm të dyfishohet, falë zgjerimeve industriale dhe mbështetjes nga Pekini. Paralelisht, sektori privat po luan një rol gjithnjë e më të madh, veçanërisht në prodhimin e dronëve.
Megjithatë, dimensioni gjeopolitik mbetet i ndërlikuar. Kina mund të kundërshtojë shitjet për disa klientë, ndërsa embargoja e OKB-së ndaj Libisë dhe Sudanit krijon pengesa ligjore. Në të njëjtën kohë, Pakistani po balancojnë marrëdhëniet mes Arabisë Saudite dhe Emirateve të Bashkuara Arabe, duke e kthyer industrinë e armëve në një fushë ku ekonomia, siguria dhe politika globale ndërthuren ngushtë.
Përmbledhje:
- Statusi “combat tested” ka rritur ndjeshëm interesin global për armët pakistaneze.
- Avionët JF-17 ofrojnë një kombinim tërheqës çmimi dhe performance për vende në zhvillim.
- Gjeopolitika dhe kapaciteti prodhues do të përcaktojnë nëse interesimi do të kthehet në kontrata reale.
Hashtag:
#Pakistan #IndustriaUshtarake #JF17 #EksportArmesh #Gjeopolitikë #SiguriGlobale