Studiuesit kanë zbuluar se temperaturat e larta mund ta bëjnë më pak efektiv mbrojtjen natyrale kundër mushkonjave. Një receptor dhimbjeje i quajtur TRPA1, i njohur gjithashtu si “receptori i wasabit”, bëhet më pak i ndjeshëm në mushkonja gjatë vapës ekstreme, duke reduktuar ndjeshmërinë e tyre ndaj substancave që normalisht i largojnë.
TRPA1 ndihmon organizmat të zbulojnë nxehtësinë e dëmshme dhe kimikatet irrituese. Tek njerëzit, ky receptor shkakton irritim të lëkurës dhe syve, ndërsa tek mushkonjat ndikon në zgjedhjen e objektivave të tyre. Studimi, i udhëhequr nga profesori Peter Piermarini nga Universiteti Shtetëror i Ohajos (Ohio State University), zbuloi se kur temperaturat i kalojnë 32°C, mushkonjat bëhen më pak të ndjeshme ndaj substancave si vaji i catnip-it dhe citronelal-i, duke ulur efektivitetin e tyre si repelentë.
Shumica e repelentëve natyralë funksionojnë duke krijuar një barrierë kimike që i mban mushkonjat larg. Megjithatë, për shkak se receptorët e tyre desensibilizohen në temperatura të larta, këto substanca mund të mos jenë aq efektive gjatë valëve të të nxehtit. “Produktet me përbërës natyralë mund të mos funksionojnë aq mirë në temperatura ekstreme,” shpjegon Piermarini. Për më tepër, ndryshimet klimatike pritet të zgjasin periudhat e shumimit të mushkonjave, duke përkeqësuar përhapjen e sëmundjeve të transmetuara prej tyre.
Studimi, i publikuar në revistën Pesticide Biochemistry and Physiology, përdori një teknikë laboratorike ku receptorët e mushkonjave u transferuan në qeliza të vezëve të bretkosave për të testuar reagimin e tyre ndaj repelentëve në temperatura të ndryshme. Rezultatet treguan se këto receptorë ishin më pak të ndjeshëm në temperatura të larta, një gjetje që u konfirmua edhe përmes eksperimenteve me mushkonja të rritura.
Për fat të mirë, repelentët sintetikë si DEET nuk ndikohen nga ky proces, pasi ata nuk veprojnë përmes receptorit TRPA1. Kjo sugjeron se gjatë ditëve më të nxehta të vitit, përdorimi i një repelenti sintetik mund të jetë më efektiv se ai me bazë natyrale.
Ekipi i studiuesve planifikon të vijojë kërkimet për të kuptuar më thellë mekanizmat pas këtij fenomeni dhe të testojë efektet në kushte më të gjera, ndoshta edhe me pjesëmarrje njerëzore. “Sa më shumë të mësojmë për mënyrën se si funksionojnë këto produkte natyrale, aq më mirë mund të përcaktojmë cilat janë më të përshtatshme për situata të ndryshme,” thotë Piermarini. “Kuptimi i kufizimeve të tyre mund të shpëtojë jetë.”
Tre pika kryesore:
- Temperaturat e larta zvogëlojnë efektivitetin e repelentëve natyralë kundër mushkonjave.
- Mushkonjat bëhen më pak të ndjeshme ndaj vajit të catnip-it dhe citronelal-it mbi 32°C.
- Repelentët sintetikë si DEET vazhdojnë të funksionojnë edhe në temperatura ekstreme.
Hashtage:
#Mushkonjat #Repelente #Shendet #Klima #KerkimeShkencore