Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi të mërkurën se disa pjesë të Evropës “nuk janë më të njohshme” dhe se kontinenti “nuk po shkon në drejtimin e duhur”, gjatë një fjalimi të shumëpritur në Forumin Ekonomik Botëror në Davos (Zvicër). Duke lavdëruar rritjen ekonomike të SHBA-së, të cilën e përshkroi si “të paprecedentë”, Trump e kontrastoi atë me zhvillimet në Evropë, për të cilat tha se po ndjekin një rrugë shqetësuese.
“Shokët kthehen nga vende të ndryshme dhe thonë: nuk e njoh më atë vend — dhe jo në kuptimin pozitiv, por në një mënyrë shumë negative,” tha Trump. Ai shtoi se e do Evropën dhe dëshiron ta shohë të fortë, por sipas tij, politikat dhe kultura e dekadës së fundit po e dëmtojnë vetë kontinentin.
Fjalimi erdhi në një moment tensioni të shtuar transatlantik, pas kritikave të liderëve botërorë ndaj qasjes agresive të Trumpit për Grenlandën (Greenland), për të cilën ai ka kërkuar negociata “të menjëhershme” me Danimarkën (Denmark). Në Davos, pjesëmarrësit e tregjeve dhe aleatët e SHBA-së shprehën shqetësim për implikimet gjeopolitike të kësaj çështjeje.
Megjithatë, Trump theksoi se administrata e tij beson “thellësisht” në lidhjen mes SHBA-së dhe Evropës. Ai argumentoi se energjia, tregtia, emigracioni dhe rritja ekonomike duhet të jenë në qendër të vëmendjes për këdo që synon një Perëndim të fortë dhe të bashkuar, duke shtuar se Evropa “duhet ta bëjë pjesën e saj”.
Në një ton më të ashpër, presidenti amerikan kritikoi kulturën politike evropiane të viteve të fundit, duke e quajtur “shkatërruese” për vende që i përshkroi si “të bukura”. “Ne duam aleatë të fortë, jo të dobësuar seriozisht,” tha ai, duke e lidhur drejtpërdrejt këtë qëndrim me çështjen e Grenlandës, të cilën e paraqiti si një çështje sigurie kombëtare.
Retorika e Trumpit për Grenlandën ka nxitur reagime të forta. Presidenti francez Emmanuel Macron paralajmëroi për rrezikun e kalimit drejt “një bote pa rregulla”, duke dënuar sjelljen e “ngacmuesve”, pa e përmendur Trumpin me emër. Ndërkohë, kryeministri kanadez Mark Carney deklaroi se “rendi i vjetër nuk po kthehet” dhe se “nostalgjia nuk është strategji”.
Trump reagoi drejtpërdrejt ndaj Carneyt, duke thënë se Kanadaja përfiton shumë nga SHBA-ja dhe duhet të jetë më mirënjohëse. “Kanadaja jeton falë Shteteve të Bashkuara,” tha ai, duke e mbyllur fjalimin me një mesazh të ashpër që nënvizoi përplasjet e reja mes aleatëve tradicionalë.
Përmbledhje:
- Trump deklaron se Evropa po ndjek një drejtim të gabuar dhe po dëmton veten me politikat e dekadës së fundit.
- Çështja e Grenlandës thellon tensionet mes SHBA-së dhe aleatëve evropianë.
- Përplasja me Kanadanë dhe kritikat ndaj rendit global tregojnë një fazë të re të rivaliteteve transatlantike.
Hashtag: #Trump #Davos #Evropa #Grenlanda #Gjeopolitikë #MarrëdhënieTransatlantike #PolitikëGlobale