Udhëheqësit evropianë kanë reaguar ashpër ndaj kërcënimit të presidentit amerikan Donald Trump për vendosjen e tarifave tregtare ndaj aleatëve evropianë, nëse ata kundërshtojnë përpjekjet e tij për ta “blerë” Grenlandën (Greenland). Deklaratat u cilësuan si “plotësisht të gabuara” dhe “të papranueshme”, duke hapur një tjetër front tensioni në marrëdhëniet transatlantike.
Trump njoftoi se tetë vende evropiane do të përballen me tarifa progresive, duke nisur nga 10% më 1 shkurt dhe duke u rritur në 25% më 1 qershor, nëse nuk arrihet një marrëveshje që t’i hapë rrugë Uashingtonit për blerjen e territorit arktik. Grenlanda është territor gjysmë-autonom dhe pjesë e Mbretërisë së Danimarkës (Kingdom of Denmark).
Sipas Trump, mallrat e tetë vendeve anëtare të NATO-s që eksportohen drejt SHBA-së do të goditen nga tarifa në rritje “derisa të arrihet një marrëveshje për blerjen e plotë dhe totale të Grenlandës”. Vendet e përfshira janë Danimarka (Denmark), Norvegjia (Norway), Suedia (Sweden), Franca (France), Gjermania (Germany), Mbretëria e Bashkuar (United Kingdom), Holanda (Netherlands) dhe Finlanda (Finland).
Reagimet nga Evropa ishin të menjëhershme. Kryeministri britanik Keir Starmer tha se “vendosja e tarifave ndaj aleatëve për shkak të sigurisë kolektive të NATO-s është plotësisht e gabuar”, ndërsa presidenti francez Emmanuel Macron i quajti kërcënimet “të papranueshme”. Macron theksoi se Evropa do të përgjigjet “në mënyrë të bashkuar dhe të koordinuar” për të mbrojtur sovranitetin evropian.
Presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen dhe Presidenti i Këshillit Evropian Antonio Costa deklaruan se Bashkimi Evropian qëndron “në solidaritet të plotë me Danimarkën dhe popullin e Grenlandës”. Ata shtuan se BE-ja mbetet e angazhuar për dialog, pavarësisht se bisedimet e fundit mes Danimarkës, Grenlandës dhe zyrtarëve të lartë amerikanë përfunduan pa përparim diplomatik.
Ministri i Jashtëm danez Lars Løkke Rasmussen tha se kërcënimi për tarifa erdhi “si befasi”, veçanërisht pas një takimi që ai e përshkroi si konstruktiv me Zëvendëspresidentin amerikan JD Vance dhe Sekretarin e Shtetit Marco Rubio. Ndërkohë, Bashkimi Evropian thirri një takim urgjent, i cili pritet të mbahet të dielën pasdite (London time).
Presidenti finlandez Alexander Stubb bëri thirrje për qetësi dhe dialog, duke paralajmëruar se tarifat shtesë – mbi 15% tarifat ekzistuese për eksportet e BE-së dhe 10% për ato britanike – do të ishin të dëmshme. “Mes aleatëve, çështjet zgjidhen përmes diskutimit, jo përmes presionit,” tha ai, duke paralajmëruar për rrezikun e një spiraleje përshkallëzuese.
Trump ka argumentuar se marrja e Grenlandës është jetike për sigurinë kombëtare të SHBA-së dhe për të penguar ndikimin e Rusisë (Russia) dhe Kinës (China). Megjithatë, vetë Grenlanda e ka refuzuar vazhdimisht këtë ide. Të shtunën, protesta u mbajtën në Nuuk (Nuuk), kryeqytetin e Grenlandës, ku demonstruesit përsëritën mesazhin: “Grenlanda nuk është në shitje.”
Përmbledhje:
– Evropa e cilëson kërcënimin e Trump për tarifa si të papranueshëm dhe në kundërshtim me parimet e aleancës.
– BE-ja shpreh solidaritet të plotë me Danimarkën dhe Grenlandën, duke kërkuar dialog.
– Grenlanda dhe populli i saj refuzojnë qartë çdo ide për t’u bërë pjesë e SHBA-së.
Hashtag:
#Grenlanda #Trump #Tarifat #Europa #Sovraniteti #NATO #MarredhenieTransatlantike