Një studim i ri i publikuar në Journal of Experimental Child Psychology ka nxjerrë në pah se fëmijët që trajnohen për të shkruar me dorë zhvillojnë më mirë aftësitë për të lexuar dhe për të kuptuar strukturën e fjalëve, krahasuar me ata që mësojnë përmes tastierës. Hulumtimi, i realizuar nga Universiteti i Baskëve (UPV/EHU), testoi 50 fëmijë të moshës 5 deri në 6 vjeç – pikërisht në fazën kur ata fillojnë të zhvillojnë aftësitë bazike të gjuhës.
Në eksperiment, fëmijët u ndanë në dy grupe: njëri mësoi të shkruajë me dorë, tjetri përmes kompjuterit. Atyre iu mësuan 9 shkronja nga alfabetet gjeorgjian dhe armen, si dhe 16 fjalë të shpikura. Zgjedhja e këtyre shkronjave të panjohura u bë për të siguruar që fëmijët po mësonin nga zero, duke eliminuar ndikimet kulturore të alfabetit latin.
Pas trajnimit, fëmijët iu nënshtruan tre testeve për të matur aftësinë për të identifikuar, shkruar dhe shqiptuar shkronjat dhe fjalët. Ata që kishin mësuar me dorë performuan dukshëm më mirë, veçanërisht në ushtrimet me fjalë të shpikura, duke treguar njohuri më të mirë të sekuencave të shkronjave dhe strukturës së fjalëve.
Studiuesja Joana Acha theksoi se shkruajtja me dorë aktivizon funksionin grafomotor, që ndihmon në memorizimin dhe përvetësimin më të mirë të gjuhës. Kur shkruajmë në tastierë, ne nuk e ndjekim formën e shkronjave, çka dobëson këtë lidhje mes lëvizjes dhe mësimit.
Për më tepër, studimi analizoi ndikimin e variabilitetit në mësim: disa fëmijë që shkruanin me dorë ndoqën modele me pika ndihmëse (variabilitet i ulët), ndërsa të tjerët shkruanin lirshëm në faqe bosh (variabilitet i lartë). Edhe me kompjuterë, disa përdorën të njëjtin font gjithmonë, ndërsa të tjerët ndryshonin fontin.
Rezultatet treguan se fëmijët që kishin praktikuar me laps dhe në mënyrë të lirë, pa udhëzues, kishin rezultatet më të larta. Edhe brenda grupit që përdorte lapsin, liria në të shkruar ndikoi pozitivisht në përvetësim.
Studiuesit konkluduan se përvetësimi i aftësive gjuhësore përfitohet më shumë përmes shkrimit manual, sidomos në fazat e hershme të zhvillimit. Pajisjet teknologjike duhet të shihen vetëm si mjete ndihmëse, jo si zëvendësues të lapsit dhe letrës.
Ky studim vë në pikëpyetje varësinë e shkollave moderne nga pajisjet digjitale dhe fton për një rishikim të metodave të mësimdhënies në ciklin fillor, ku shkrimi me dorë del të jetë më shumë se një aftësi praktike – është një mekanizëm themelor i të nxënit.
Përmbledhje:
- Fëmijët që mësojnë të shkruajnë me dorë zhvillojnë më mirë aftësitë për lexim dhe drejtshkrim.
- Variabiliteti i formave dhe liria në të shkruar ndihmojnë në përvetësimin më të mirë të fjalëve.
- Teknologjia duhet të përdoret si ndihmë, jo si zëvendësim i lapsit dhe letrës në fazat fillestare të të nxënit.
Hashtage:
#ArsimiFeminor #ShkrimiMeDorë #ZhvillimiGjuhësor #TeknologjiaNëShkolla #MetodatEDuhura #EdukimiMeLaps