Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, deklaroi të hënën se vendi i tij do të ndihmojë Europën për të garantuar sigurinë e Ukrainës si pjesë e çdo marrëveshjeje për t’i dhënë fund luftës me Rusinë. Këto komente u bënë gjatë një takimi urgjent në Shtëpinë e Bardhë (Washington) me presidentin ukrainas Volodymyr Zelenskiy, në përpjekje për të gjetur një rrugë drejt paqes.
Megjithatë, Trump sugjeroi se arritja e një armëpushimi nuk është më kusht i domosdoshëm për të nisur një marrëveshje paqeje — një pozicion i përputhur me qëndrimin e presidentit rus Vladimir Putin, por i kundërshtuar nga Zelenskiy dhe shumica e liderëve europianë. Kjo qasje ka ngritur shqetësime në Kiev dhe në kryeqytetet europiane, sidomos pas afrimit të dukshëm të Trump me Putinin gjatë samitit në Alaska.
Takimi i fundit mes Trump dhe Zelenskiy në Shtëpinë e Bardhë, para gjashtë muajsh, kishte përfunduar në përplasje publike. Këtë herë, atmosfera ishte dukshëm më e ngrohtë, me Trump që e përshëndeti Zelenskiy-n jashtë Shtëpisë së Bardhë dhe u shfaq afektiv duke i vendosur dorën mbi shpinë. Në një gjest simbolik, Zelenskiy kishte zgjedhur kostum të zi në vend të uniformës së tij të zakonshme ushtarake.
Trump u tha gazetarëve se “për çështjen e sigurisë, do të ketë shumë ndihmë”, duke shtuar se vendet europiane do të jenë në vijën e parë të mbrojtjes, por SHBA do t’i mbështesë. Ai theksoi se e pëlqen idenë e një armëpushimi, por beson se bisedimet për paqe mund të zhvillohen edhe gjatë luftimeve. “Do të doja që të ndalojnë, por ndonjëherë kjo mund të jetë disavantazh strategjik për njërën palë,” tha ai.
Ndërkohë, Zelenskiy, i cili ka mbështetjen e Britanisë, Gjermanisë, Francës, Italisë, Finlandës, BE-së dhe NATO-s, e përsëriti thirrjen e tij për një përfundim të menjëhershëm të luftës. “Duhet të ndalim këtë luftë, të ndalim Rusinë, dhe kemi nevojë për mbështetje — amerikane dhe europiane,” tha ai. Përpjekjet diplomatike u zbehën nga sulmet e fundit ruse: një dron goditi qytetin Kharkiv duke vrarë shtatë persona, mes tyre një foshnjë dhe vëllain e saj 16-vjeçar, ndërsa tre të tjerë humbën jetën në Zaporizhzhia.
Trump ka mohuar se samiti i Alaskës ishte një fitore për Putinin, i cili është i izoluar diplomatikisht dhe nën urdhër arresti nga Gjykata Penale Ndërkombëtare për krime lufte. Ai ka kritikuar ekspertët e sigurisë që e këshillojnë të ndjekë qasje tradicionale, duke thënë se ata “nuk kanë arritur kurrë të ndalin ndonjë konflikt”. Sipas Trump, përfundimi i luftës kërkon kompromis nga të dyja palët, duke lënë të kuptohet se Ukraina duhet të heqë dorë nga pretendimet për Krimenë dhe anëtarësimin në NATO.
Nga ana tjetër, Zelenskiy ka refuzuar në thelb propozimet e Putinit të diskutuara në Alaska, të cilat parashikojnë që Ukraina të dorëzojë çerekun e mbetur të rajonit të Donetsk-ut, tashmë kryesisht nën kontrollin rus. Për çdo ndryshim territorial, qeveria në Kiev ka bërë të qartë se do të kërkojë referendum popullor.
Lufta, që filloi me pushtimin e plotë rus në shkurt 2022, ka vrarë ose plagosur më shumë se një milionë persona nga të dyja palët, sipas vlerësimeve të analistëve, dhe ka shkatërruar pjesë të mëdha të territorit ukrainas. Rusia, ndërkohë, vazhdon ofensivën e saj, duke shfrytëzuar epërsinë në personel dhe armë, ndërsa Ukraina kundërpërgjigjet me sulme me dronë, përfshirë një që goditi një stacion pompimi në rajonin Tambov, duke ndërprerë furnizimin e naftës nëpërmjet tubacionit Druzhba.
3 Përfundime kryesore:
- Trump premton ndihmë për sigurinë e Ukrainës, por sinjalizon kompromis me Rusinë.
- Zelenskiy kërkon mbështetje të fortë nga SHBA dhe BE mes sulmeve të reja ruse.
- Çështja e territoreve të pushtuara mbetet pengesa kryesore për paqe të qëndrueshme.
Hashtage:
#UkraineWar #Trump #Zelenskiy #Russia #PeaceTalks #WhiteHouse #SecurityGuarantees #NATO