Ndërsa disa shtete perëndimore po ndërmarrin hapa drejt njohjes formale të Palestinës si shtet, për palestinezët në Gaza dhe Bregun Perëndimor, këto gjeste simbolike duken si një farsë morale. Ata përballen me shfarosje të vazhdueshme, uri të detyruar, bombardime dhe zhvendosje masive – një realitet që asnjë deklaratë diplomatike nuk e ka ndalur. Njohja pa zbatim, pa sanksione dhe pa përgjegjësi, jo vetëm që dështoi të ndalë mizoritë, por po bëhet një mjet për të larë duart nga përgjegjësia ndërkombëtare. Pavarësisht kritereve të përmbushura për shtetësi, e drejtës ndërkombëtare, dhe mbështetjes globale nga më shumë se 140 shtete, Perëndimi vijon të njohë Palestinën vetëm në letër – duke shmangur ndërhyrjen e nevojshme për ta bërë shtetin real në tokë.
Më 29 korrik, ndërsa qeveria britanike shpalli nisjen e procesit për njohjen zyrtare të Shtetit të Palestinës, një e re palestineze e diplomuar për drejtësi, tashmë në mërgim, mbante zi për nëntë anëtarë të familjes së saj të vrarë në një sulm ajror izraelit në kampin e Nuseirat. Ajo nuk kërkonte mëshirë, por me një qetësi të thellë pyeti: “A i duhet botës një shtet palestinez nëse nuk ka më palestinezë për të jetuar në të?”
Britania, Franca, Spanja, Irlanda dhe së fundmi edhe Kanadaja, kanë shpallur mbështetjen për një shtet palestinez, duke e paraqitur si një kthesë diplomatike. Por ndërkohë që këto vende shpallin njohje, vazhdojnë të furnizojnë Izraelin me armë ose shmangin ndalimin e eksporteve ushtarake. Për palestinezët, këto gjeste janë bosh: një performancë morale që ofron njohje, por jo mbrojtje.
Në Gaza, më shumë se 60,000 njerëz janë vrarë që nga tetori 2023, shumë prej tyre gra e fëmijë. Uri e detyruar, bombardime të pandërprera dhe shkatërrim sistematik janë bërë realiteti i përditshëm. Në Bregun Perëndimor të pushtuar, dhuna nga kolonët dhe bastisjet ushtarake izraelite kanë intensifikuar përpjekjet për zhdukjen e pranisë palestineze.
Për Perëndimin, njohja është bërë një rrugëdalje – një gjest simbolik që mban gjallë idenë e zgjidhjes me dy shtete, ndërsa realiteti në terren e bën këtë zgjidhje gjithnjë e më të pamundur. Kryeministri Benjamin Netanyahu ka deklaruar qartë: “Nën drejtimin tim nuk do të ketë shtet palestinez.” Ndërkohë, ministri i Financave Bezalel Smotrich deklaron: “Nuk ka popull palestinez; toka na përket neve.”
Përkufizimi ligjor ndërkombëtar i një shteti është i qartë: popullsi e përhershme, territor i përcaktuar, qeveri funksionale dhe kapacitet për marrëdhënie ndërkombëtare. Palestina i përmbush këto kritere, ndërsa më shumë se 140 shtete e kanë njohur formalisht që nga viti 1988. Kombet e Bashkuara e kanë pranuar si shtet vëzhgues jo-anëtar dhe Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë (ICJ) ka konfirmuar të drejtën e saj për vetëvendosje si një e drejtë universale, të detyrueshme për çdo shtet.
Por pa masa të zbatueshme – si sanksione, embargim armësh, ndjekje penale ndërkombëtare dhe veprime konkrete për të çmontuar pushtimin – njohja është e rrezikshme: ajo jo vetëm që nuk ndihmon, por legjitimon status quo-në e ndërtuar mbi zhdukje dhe apartheid.
Siç paralajmëroi gjyqtari Robledo në opinionin e tij të ndarë në ICJ në vitin 2024, njohja nuk duhet të shërbejë si zëvendësim për veprimin konkret apo si pretekst për vonesën në garantimin e sovranitetit të plotë. Megjithatë, kjo është pikërisht ajo që po ndodh sot. Njohja e cila nuk konfirmon kufijtë e vitit 1967 – siç kërkohet nga Rezoluta 2334 e KS të OKB-së – nuk sfidon realitetin, por e normalizon atë.
Në mungesë të drejtësisë dhe mbrojtjes, çdo deklaratë njohjeje do të vazhdojë të perceptohet nga palestinezët jo si një rrugë shpëtimi, por si një dokument për shtyp, një fasadë që lejon të tjerët të ndihen moralisht të larë, ndërsa realiteti i gjenocidit vazhdon.
Pikat kryesore:
- Njohja e Palestinës nga vendet perëndimore pa veprime të prekshme rrezikon të shndërrohet në mbulim për pasivitet politik.
- Më shumë se 140 shtete kanë njohur Palestinën si shtet që nga viti 1988; përmbushja e kritereve ligjore është e plotë.
- Pa sanksione, presion diplomatik apo ndalim armësh, njohja mund të përforcojë pushtimin, jo ta sfidojë atë.
Hashtage:
#Palestina #NjohjePaDrejtësi #Gaza #EdrejtaNdërkombëtare #BreguPerëndimor #ShtetiPalestinez #DrejtësiPërPalestinën #JoGjenocidit #Apartheid #VeprimJoSimbolik #ErasureInProgress