Në bisedimet e paqes të mbajtura në Stamboll (Istanbul) këtë javë, Rusia i paraqiti Ukrainës një dokument zyrtar ku kërkon dorëzimin e territoreve të reja, kufizime ushtarake dhe ndryshime kushtetuese si kushte për t’i dhënë fund luftës. Këto kërkesa, të cilat mediat ruse i publikuan si memorandum, nënvizojnë qëndrimin e pandryshuar të Moskës për të mos bërë lëshime, pavarësisht thirrjeve nga presidenti amerikan Donald Trump për t’i dhënë fund “gjakderdhjes” në Ukrainë.
Delegacionet e të dyja vendeve u takuan për vetëm një orë – vetëm hera e dytë që nga marsi i vitit 2022 – duke rënë dakord për shkëmbim të të burgosurve të luftës, sidomos të miturve dhe të plagosurve rëndë, si dhe për kthimin e trupave të 12,000 ushtarëve të vdekur. Presidenti turk, Recep Tayyip Erdoğan, e quajti takimin “të rëndësishëm”, duke shpresuar për një samit midis Vladimir Putin dhe Volodymyr Zelensky në Turqi, në praninë e Trump. Megjithatë, nuk pati përparim drejt një armëpushimi.
Sipas Moskës, qëllimi nuk është pauza në luftë, por një zgjidhje afatgjatë. Ukraina nga ana tjetër, deklaron se Putin nuk ka interes për paqe. Ministri ukrainas i Mbrojtjes, Rustem Umerov, tha se delegacioni i tij do të shqyrtojë dokumentin rus, por nuk dha komente të menjëhershme. Ai theksoi se për një marrëveshje të mundshme është e domosdoshme një takim direkt mes liderëve. Ndërkohë, Zelensky paraqiti një listë prej 400 fëmijësh të rrëmbyer nga Rusia, por pala ruse pranoi të shqyrtojë kthimin e vetëm 10 prej tyre.
Kushtet ruse përfshijnë njohjen ndërkombëtare të Krimesë dhe katër rajoneve të tjera si pjesë e territorit rus, si dhe tërheqjen e trupave ukrainase prej atyre zonave. Rusia gjithashtu kërkon që Ukraina të bëhet vend neutral, të heqë dorë nga anëtarësimi në NATO, të mbrojë të drejtat e folësve rusë, ta bëjë gjuhën ruse zyrtare dhe të ndalojë ligjërisht “lavdërimin e nazizmit” – një akuzë që Kievi e quan absurde.
Në memorandumin rus paraqiten dy skenarë për armëpushim, që të dy të papranueshëm për Ukrainën. Opsioni i parë përfshin tërheqje të plotë ushtarake nga rajonet Luhansk, Donetsk, Zaporizhzhia dhe Kherson – ndërsa në pjesë të madhe të tyre Rusia ka kontroll të pjesshëm. Opsioni i dytë kërkon ndalim të ndihmës ushtarake të huaj për Ukrainën, heqje të ligjit ushtarak dhe mbajtjen e zgjedhjeve brenda 100 ditëve.
Ukraina ka hartuar një plan të vetin për paqe, i cili përfshin kërkesa për mosnjohje të sovranitetit rus mbi territoret e pushtuara, dëmshpërblime, si dhe asnjë kufizim mbi fuqinë e saj ushtarake pas marrëveshjes. Gjatë takimit, Rusia propozoi një armëpushim të përkohshëm 2-3 ditor në zona të caktuara për mbledhjen e trupave të ushtarëve të vdekur.
Në një zhvillim tjetër, Ukraina ndërmori një nga sulmet më të guximshme të luftës duke dërguar 117 dronë drejt bazave ajrore në Siberi dhe veri të largët të Rusisë, ku ndodhen bombardues me kapacitet bërthamor. Pamjet satelitore sugjerojnë dëme të mëdha, por raportet ruse dhe ukrainase bien ndesh për shkallën e dëmit. Sipas ekspertëve perëndimorë, ky ishte një sinjal i fuqishëm për kapacitetin ushtarak të Ukrainës, duke goditur mijëra kilometra larg vijës së frontit.
Presidenti Zelensky tha se sulmi, i fshehur brenda kasollave prej druri, riktheu besimin e partnerëve ndërkombëtarë në aftësinë e Ukrainës për të vazhduar luftën. Ai ritheksoi që Ukraina nuk do të dorëzohet: “Ne nuk duam të luftojmë, por na detyron armiku.”
3 Pikat Kryesore:
- Rusia kërkon dorëzimin e territoreve të mëdha dhe neutralitet të përhershëm nga Ukraina si kusht për paqe.
- Ukraina kundërshton çdo zgjidhje që përfshin humbje territori apo kufizim të fuqisë ushtarake.
- Sulmi ukrainas me dronë në thellësi të Rusisë demonstron kapacitete të reja strategjike dhe vendosmëri.
Hashtagë:
#LuftaNëUkrainë #PaqjaEBrishtë #RusiaUkraina #Zelensky #Putin #Diplomaci #BisedimePaqeje #TerritoreTëPushtuara #UkrainaReziston #DroneAttack #MbrojtjeKombëtare