Në majën më të lartë të botës, aty ku heshtja e akullnajave mbizotëron, një dron që lëshon një shkallë nga qielli po sinjalizon një epokë të re në ngjitjen e malit Everest (Nepal). Milan Pandey, pilot droni nga kompania Airlift Technology, po përdor teknologjinë për të transportuar pajisje jetike — si oksigjen, litarë dhe shkallë — drejt Kampeve të Everestit, duke ndihmuar Sherpat në zonën më të rrezikshme të malit, Khumbu Icefall.
Tradicionalisht, Sherpat – alpinistë të specializuar vendas – kanë vendosur rrugën për ngjitësit përmes terreneve të pasigurta, shpesh duke rrezikuar jetën e tyre. Pandey beson se kombinimi i përvojës dekadëshe të Sherpave me dronët mund të zvogëlojë humbjet dhe të kursejë orë të tëra pune. Udhëtimi prej 2.9 kilometrash midis Base Camp (5,364 m) dhe Camp One (6,065 m) që zakonisht kërkon 6-7 orë, tani mund të përshkruhet nga një dron për vetëm 6-7 minuta.
Iniciativa nisi pas një tragjedie në vitin 2023, kur një ortek mori jetën e tre guidave malore. CEO i Airlift Nepal, Raj Bikram, i ndihmuar nga bashkëpunimi me komunën e Khumbut dhe dronë të dhuruar nga DJI (Kinë), filloi testimet në prill të vitit 2024. Sfidat ishin të shumta: lartësia, moti i ashpër dhe mungesa e energjisë elektrike që kërkonin përdorim intensiv të karburantit për karikimin e baterive.
Gjatë testimeve, një fushatë pastrimi largoi mbi 500 kilogram mbeturina nga Camp One në Base Camp përmes më shumë se 40 fluturimeve. Për sezonin e ngjitjeve të vitit 2025, Airlift synon të ndihmojë Sherpat me transportin e pajisjeve para sezonit dhe heqjen e mbeturinave gjatë tij. Dronët gjithashtu ndihmojnë në kërkim-shpëtim dhe lokalizim të alpinistëve të humbur.
Puna e Sherpave, sidomos “frontmanëve” si Dawa Janzu Sherpa, mbetet thelbësore. Megjithatë, kushtet ekstreme dhe moti i paparashikueshëm e bëjnë çdo hap të pasigurt. Janzu, që është ushqyesi i vetëm i familjes së tij, mirëpret ndihmën që sjell teknologjia, duke thënë se pa dronët këtë vit, vendosja e rrugëve do të ishte e pamundur.
Megjithëse disa i shohin dronët si kërcënim për traditën, ekspertë si Caroline Ogle dhe Lisa Thompson i konsiderojnë ata pjesë të “evolucionit të natyrshëm të alpinizmit”. Teknologjia, sipas tyre, nuk zbeh sfidën e ngjitjes — mali mbetet mali — por rrit sigurinë për ata që e përballojnë atë çdo ditë.
Ndërkohë që alpinistët e parë të sezonit 2025 kanë arritur në Base Camp dhe përgatiten për përpjekjet e tyre në prill dhe maj, dronët kanë filluar të ndryshojnë jo vetëm mënyrën se si ngjitet Everesti, por edhe mënyrën se si mbrohen jetët njerëzore që e bëjnë këtë të mundur.
Përmbledhje:
- Dronët zvogëlojnë kohën dhe rrezikun e transportit të pajisjeve nga 6 orë në vetëm 6 minuta.
- Në vitin 2024, u larguan mbi 500 kg mbeturina nga Camp One përmes dronëve.
- Dronët po bëhen pjesë e pandashme e shpëtimit dhe sigurisë në malin më të lartë të botës.
Hashtagje:
#Everest2025 #DronetNeEverest #Sherpat #TeknologjiaNeMale #NgjitjeTeSigurt #Himalaja #AirliftNepal #TraditaDheInovacioni