Ekonomia e Rusisë, e goditur nga rënia e rritjes dhe deficiti buxhetor në zgjerim, po kthehet në një faktor kyç që mund të ndikojë në vendimet e Presidentit Vladimir Putin lidhur me negociatat me Ukrainën. Megjithë bombardimet e vazhdueshme dhe refuzimin e një armëpushimi, presioni ekonomik po bëhet gjithnjë e më i dukshëm në Kremlin.
Moska ka treguar pak interes edhe ndaj nismës së Presidentit amerikan Donald Trump për të ndërmjetësuar një takim mes Putinit dhe Presidentit ukrainas Volodymyr Zelenskyy. Reagimi i vakët i Kremlinit ndaj kësaj oferte u pa si shenjë se bisedimet për paqe nuk janë prioritet i menjëhershëm, edhe pse kostot e luftës po rëndojnë ndjeshëm mbi financat shtetërore.
Sipas Ministrisë së Financave, deficiti buxhetor arriti në 4.88 trilion rubla (rreth 55.7 miliardë euro) nga janari deri në korrik, ose 2.2% e PBB-së. Në të njëjtën periudhë, shpenzimet e qeverisë u rritën me 20.8%, duke arritur në 25.19 trilion rubla (rreth 289 miliardë euro). Shpenzimet e paprecedentë për mbrojtjen janë financuar deri tani përmes eksporteve të naftës e gazit drejt aleatëve si Kina dhe India, si dhe përmes taksave më të larta. Por të ardhurat nga nafta po bien nën efektin e sanksioneve dhe kërkesës së dobët globale.
Banka Qendrore e Rusisë (CBR) parashikon një rritje ekonomike prej vetëm 1% deri në 2% këtë vit, krahasuar me 4.3% në vitin 2024. Ky ngadalësim përbën një sfidë të madhe për Putinin: të vazhdojë luftën duke ruajtur avantazhin në fushëbetejë, apo të konsiderojë opsione për uljen e tensioneve. Sipas analistëve, Kremlini po luan një “lojë të rrezikshme”, duke shpresuar se ngadalësimi nuk do të shndërrohet në recesion të gjatë.
Në qershor, vetë Putin pranoi rreziqet gjatë Forumit Ekonomik Ndërkombëtar në Shën Petersburg, duke theksuar se “stagnacioni dhe recesioni nuk duhet të lejohen në asnjë rrethanë”. Megjithatë, të dhënat e fundit tregojnë se ngadalësimi është real: rritja e PBB-së në tremujorin e dytë ra në 1.1% nga 1.4% në tremujorin e parë.
Një tjetër shqetësim është inflacioni. Pas shpërthimit në 17.8% pas pushtimit të Ukrainës në vitin 2022, ritmi i rritjes së çmimeve ra në 8.8% këtë korrik. Si pasojë, CBR uli normën bazë të interesit në 18%. Por analistët paralajmërojnë se “rruga drejt stabilitetit” është thjesht një eufemizëm për rritje anemike, ndërsa rreziqet e rikthimit të inflacionit mbeten të larta.
Shpenzimet e larta të mbrojtjes, mungesa e fuqisë punëtore dhe çmimet në rritje të ushqimeve kanë krijuar çekuilibra të theksuar në ekonomi. Qeveria mund të detyrohet të shkurtojë shpenzime në sektorë të tjerë, çka do të frenonte rritjen e pagave dhe investimet private, tashmë të dëmtuara nga sanksionet dhe pasiguria e të drejtave pronësore.
Analistët e Capital Economics theksojnë se treguesit e biznesit dhe planet e investimeve kanë rënë në nivelet më të ulëta të viteve të fundit, duke sugjeruar se ekonomia ruse po përballet me një periudhë të zgjatur të rritjes së dobët. Për vitin 2025, rritja parashikohet vetëm 0.8%, me një recesion këtë vit që shihet si rrezik shumë i lartë.
Përmbledhje:
- Deficiti buxhetor i Rusisë ka arritur mbi 55 miliardë euro, duke nxitur shqetësime për qëndrueshmërinë financiare.
- Rritja ekonomike pritet të ngadalësohet ndjeshëm, me një recesion të mundshëm në horizont.
- Lufta në Ukrainë dhe shpenzimet masive të mbrojtjes po i imponojnë Putinit zgjedhjen mes forcimit të frontit ushtarak dhe stabilitetit ekonomik.
Hashtage:
#Russia #UkraineWar #Putin #Economy #RecessionRisk #Inflation #GlobalMarkets #Sanctions