Në vitin 2024, Greqia shpenzoi rreth 3.1% të Prodhimit të Brendshëm Bruto për mbrojtje, duke u renditur e pesta ndër 32 vendet anëtare të NATO-s, menjëherë pas SHBA-së, Polonisë, Letonisë dhe Estonisë. Megjithëse është një vend mesdhetar i qetë në pamje të parë, motivet e shpenzimeve të larta ushtarake të Athinës lidhen kryesisht me marrëdhëniet e tensionuara dhe historikisht të ndërlikuara me Turqinë – një tjetër aleat i NATO-s.
Marrëdhëniet e ftohta mes Greqisë dhe Turqisë janë thelluar për shkak të mosmarrëveshjeve territoriale, përplasjes për kontrollin e Qipros, dhe prezencës së ishujve grekë pranë brigjeve turke. Për këtë arsye, Greqia ka ruajtur praninë ushtarake në shumicën e ishujve, gjë që është shumë e kushtueshme. Ekspertët thonë se për Athinën, përgatitja për çdo skenar është domosdoshmëri.
Krahas tensioneve me Turqinë, Greqia përballet me pasiguri rajonale për shkak të konflikteve në Lindjen e Mesme dhe politikës së ashpër turke në Mesdhe. Megjithatë, pavarësisht investimeve të mëdha, kapacitetet ushtarake të vendit kanë mangësi – shumë nga pajisjet janë të vjetra dhe forcat nuk janë të trajnuara për operacione në shkallë të gjerë.
Për më tepër, një pjesë e konsiderueshme e shpenzimeve shkon për blerjen e armëve nga jashtë, duke reflektuar mungesën e një industrie vendore të zhvilluar të mbrojtjes. Ndërtimi i një baze industriale kombëtare për mbrojtje është tashmë prioritet për të reduktuar varësinë nga furnizuesit e huaj.
Pavarësisht këtyre sfidave, Greqia ka forcuar marrëdhëniet me fuqitë e mëdha si SHBA dhe Franca, pikërisht falë këtyre shpenzimeve, duke përdorur mbrojtjen si një mjet ndikimi gjeopolitik në rajon. Kjo i ka dhënë Athinës një zë më të fortë brenda NATO-s.
Në samitin e radhës të NATO-s, vendet anëtare po diskutojnë rritjen e shpenzimeve të mbrojtjes në 5% të PBB-së, përfshirë 3.5% për mbrojtje tradicionale dhe 1.5% për fusha si infrastruktura dhe siguria kibernetike. Për Greqinë, ky objektiv nuk është aq larg realitetit aktual.
Megjithatë, ekspertët parashikojnë se Greqia nuk do të jetë ndër vendet më të gatshme për të përqafuar këtë objektiv të ri, pasi sfidat e saj ushtarake janë të ndryshme nga ato të vendeve lindore të NATO-s që përballen drejtpërdrejt me kërcënimin rus.
Tri pika kyçe:
- Greqia shpenzoi 3.1% të PBB-së për mbrojtje në vitin 2024, një nga përqindjet më të larta në NATO.
- Shpenzimet e larta ndërlidhen me tensionet historike dhe territoriale me Turqinë.
- Pavarësisht buxhetit të madh, Greqia ka nevojë për zhvillim të industrisë së saj ushtarake vendore.
Hashtagë:
#Greqia #NATO #SiguriaRajonale #ShpenzimeUshtarake #TurqiGreqi #PolitikëNdërkombëtare #Mesdheu #MbrojtjaKombëtare #Bruksel #Geopolitikë