Casablanca, qyteti më i madh i Marokut dhe njëherësh një port i zhurmshëm në brigjet e Atlantikut, është një mozaik i shtresuar kohësh, stilesh dhe kulturash që gjallërojnë përmes arkitekturës së saj mbresëlënëse. Çdo epokë që ka kaluar nga ky qytet ka lënë një gjurmë të dukshme – nga xhamitë madhështore dhe kinematë art deco, te ndërtesat moderne që reflektojnë shpirtin e pavarësisë.
E njohur dikur si Anfa, kjo vendbanim i hershëm amazigh u shkatërrua nga portugezët në vitin 1468, të cilët më vonë e rindërtuan dhe e quajtën “Casa Branca” (Shtëpia e Bardhë). Pas një tërmeti të fuqishëm në vitin 1755, sulltani maroken Mohammed ben Abdallah ndërtoi medinën e bardhë që i dha emrin Dar al-Baida, e më pas u bë e njohur si Casablanca në gjuhën spanjolle. Pushtimi francez në vitin 1907 i dha qytetit një fizionomi të re urbane me ndërtesa art nouveau dhe neo-maure që e kthyen në një qendër ekonomike të rëndësishme deri në pavarësinë e Marokut në vitin 1956.
Sot, arkitektura e Casablanca-s është atraksion më vete. Rruga Boulevard Rachidi përshkohet nga ndërtesa neo-maure që bashkojnë elementë islamikë me stilin art deco, si La Poste Centrale, Palais de Justice dhe katedralja e bardhë L’Église du Sacré Coeur, e ndërtuar në vitin 1930. Në distriktin Petit Paris, kinema si Rialto ofrojnë një dritare të çmuar drejt historisë kinematografike të qytetit. Shëtitjet me guida mund të organizohen përmes Casamémoire, një organizatë jofitimprurëse që ruan trashëgiminë arkitektonike të shekullit XX që prej vitit 1995.
Në jug të qytetit ndodhet Quartier Habbous, i ngritur në vitet ’20–’30 për tregtarët marokenë. Me dyqanet e vogla artizanale dhe dyert e gdhendura, kjo zonë ka ruajtur sharmin tradicional. Vizitorët nuk duhet të humbasin ëmbëltoret marokene te Pâtisserie Bennis Habous, sidomos ëmbëlsirën kaab el ghazal të mbushur me bajame.
Casablanca është gjithashtu një qendër moderne kulturore. Të rinjtë mblidhen në parqet Arab League dhe Anfa, të cilat organizojnë festivale verore si Jazzablanca dhe Alif Festival, por edhe L’Boulevard, që sjell emra të rinj nga skena e rap-it maroken. Rrugët e qytetit janë galeri të hapura me murale që shfaqin dizajne futuriste, ndërsa në Nevada Skatepark – një nga më të mëdhenjtë në Afrikë – arti urban bashkëjeton me sportin.
Medina e Casablanca-s është më e qetë se ajo e Fez-it apo Marrakech-ut, por po aq autentike. Rrugicat me kalldrëm të çojnë në tregtarë që shesin peshk të freskët apo ëmbëlsira të përziera me shurup e hurma. Në restorantin Dar DaDa në oborrin e një ndërtese tradicionale, shërbehen pjata të bollshme si tagine pule, ndërsa Saveurs du Palais në distriktin Maârif ofron pastilla me pulë dhe mish qengji të gatuar ngadalë. Ata që duan të mësojnë të gatuajnë, mund të bashkohen me turneun “Taste of Casablanca” që fillon në tregjet lokale dhe përfundon me një klasë gatimi të udhëhequr nga kuzhinierë vendas.
Një nga atraksionet më të njohura është Xhamia Hassan II, e hapur në vitin 1993 dhe një nga më të mëdhatë në Afrikë. Me minaren e saj të gjelbër dhe zbukurimet mahnitëse nga graniti i Agadir-it dhe druri i kedrit nga Malet Atlas, xhamia është e hapur për vizitorët jashtë orareve të lutjeve. Një tjetër përvojë relaksuese është spa-ja e hotelit Royal Mansour Casablanca, ku mund të shijosh një hammam tradicional edhe pa pasur dhomë të rezervuar.
Nëse jeni adhurues të kinemasë, Cine-théâtre Lutetia është një ndalesë e domosdoshme. E ndërtuar në vitin 1953, kjo kinema dikur priste premierat madhështore dhe yjet ndërkombëtarë, ndërsa sot, pas restaurimit të saj art deco, shfaq filma të rajonit dhe ka rikthyer shkëlqimin e dikurshëm.
Përmbledhje:
- Casablanca ofron një përzierje unike të arkitekturës islame, art deco dhe moderne në një qytet që ka përjetuar transformime të mëdha historike.
- Zonat si Habbous dhe Petit Paris ruajnë identitetin artizanal dhe artistik të qytetit, duke u kthyer në atraksione të dashura për vendasit dhe turistët.
- Përveç monumenteve, qyteti pulson edhe me jetë kulturore moderne përmes festivaleve, artit rrugor dhe një kuzhine tradicionale të pasur.
Hashtag-e:
#CasablancaArkitekture #MrekulliteEArkitektures #MarokuModern #CasablancaKulture #TrashëgimiMarokene #ArtDeco #XhamiaHassanII #KuzhinaMarokene #CasablancaSkeneKulturore #ExploreMorocco