Pas tri ditësh bombardimesh intensive nga Izraeli, që kanë shkaktuar mbi 240 viktima në Iran – përfshirë drejtues ushtarakë të lartë – Teherani ka filluar të godasë me armë që nuk i kishte përdorur më parë në territorin izraelit. Për herë të parë, qytete si (Tel Aviv) dhe (Haifa) janë goditur nga raketa iraniane të avancuara, duke vënë në pikëpyetje superioritetin e mbrojtjes ajrore të Izraelit.
Edhe pse detajet mbi dëmet konkrete janë të paqarta për shkak të luftës së informacionit, një gjë është e sigurt: Irani po shfaq fuqinë e tij raketore si kurrë më parë. Raketat “Haj Qassem”, të përdorura për herë të parë këtë javë, kanë arritur të shmangin sistemet izraelite të mbrojtjes si “Iron Dome”, duke shënuar një kthesë strategjike në konfliktin dypalësh.
Irani zotëron programin më të madh të raketave në Lindjen e Mesme, me mijëra raketa balistike dhe drone të gatshëm për përdorim. Edhe pse numri i raketave të avancuara është i kufizuar, kombinimi i tyre me mjetet më standarde mund të mbajë Izraelin nën presion për javë të tëra – një realitet me të cilin popullata izraelite nuk është përballur më parë në këtë shkallë.
Nga ana tjetër, Irani është i vetëdijshëm për rrezikun e përplasjes direkte me Shtetet e Bashkuara. Ndërkohë që Izraeli mbështetet te ndihma ajrore amerikane për të zmbrapsur sulmet iraniane, presidenti Donald Trump ka theksuar se SHBA nuk është palë në konflikt, por ka paralajmëruar hakmarrje të ashpër nëse Irani prek interesat amerikane në rajon.
Për Teheranin, një përplasje e drejtpërdrejtë me SHBA-në do të ishte skenari më i keq. Udhëheqësi suprem Ajatollah Ali Khamenei ka treguar kujdes të vazhdueshëm në marrjen e vendimeve ushtarake, duke shmangur çdo lëvizje që mund të sjellë ndërhyrje të drejtpërdrejtë të amerikanëve dhe mund të rrezikojë objektivat bërthamorë të mbrojtur të Iranit.
Një opsion strategjik që Irani e ka lënë të hapur është mbyllja e Ngushticës së Hormuzit, që ndan Iranin nga (Omani), duke ndërprerë kalimin e miliona fuçive nafte në ditë. Nëse ndodh, çmimi i naftës, që shkoi përkohësisht në 72 euro për fuçi të premten, mund të kapërcejë lehtësisht 92 euro, sipas ekspertëve.
Në fund të fundit, Irani mund të kërkojë një dalje diplomatike nga ky konflikt, për të shmangur një luftë rajonale me dy fuqi bërthamore – Izraelin dhe SHBA-në – e cila do të sillte pasoja shkatërruese për ekonominë iraniane dhe mund të nxitë pakënaqësi të brendshme. Teherani ka shprehur gatishmërinë për të ndalur sulmet nëse Izraeli ndalet dhe për të rifilluar bisedimet bërthamore me SHBA-në.
Por kjo varet nga vullneti i Shteteve të Bashkuara dhe veçanërisht nga presidenti Trump, i cili nuk ka treguar qëndrueshmëri në deklaratat e tij. Irani, që tashmë e konsideron SHBA-në të pabesueshme, dyshon se ky president mund të jetë ndërmjetësues i sinqertë, sidomos pasi rezultoi se SHBA kishte dijeni për sulmet izraelite ndërkohë që po pretendonte vazhdimin e negociatave bërthamore.
3 Pika Kryesore:
- Irani po përdor për herë të parë raketa të avancuara kundër qyteteve izraelite.
- Përplasja me SHBA-në është një skenar që Teherani po përpiqet ta shmangë me çdo kusht.
- Një marrëveshje e ndërmjetësuar nga SHBA mbetet zgjidhja më e mundshme për të ndalur përshkallëzimin.
Hashtag-e:
#IranIsraelConflict #RaketatIraniane #NgushticaHormuzit #DiplomaciNëKrize #Nafta #LindjaEMesme #TelAviv #Khamenei #TrumpIran #KrizeRajonale