Për herë të parë pas dekadash tensionesh, Izraeli ka goditur objektiva kyç të sektorit të energjisë në Iran, duke përfshirë vendburimin më të madh të gazit natyror në botë, “South Pars”, si dhe një sërë rafinerish dhe depozitash karburanti në (Tehran). Këto sulme paraqesin një përshkallëzim dramatik të konfliktit dhe një thyerje të qasjes së mëparshme që shmangte këto objekte për të mos tronditur tregjet globale.
Ministria iraniane e Naftës konfirmoi se një depo e rëndësishme në Shahran u godit, ndërsa një zjarr shpërtheu edhe pranë rafinerisë së Shahr Rey. Në të njëjtën kohë, zjarri në “South Pars” detyroi ndalimin e pjesshëm të prodhimit të gazit, duke rrezikuar furnizimin kombëtar me energji. Këto objekte janë jetike për funksionimin ekonomik të Iranit, por edhe për stabilitetin e tregjeve ndërkombëtare të naftës dhe gazit.
Në sulme të veçanta u goditën edhe impianti i gazit “Fajr Jam” dhe platformat detare të “South Pars”, duke ndalur prodhimin prej 12 milionë metra kub në ditë. Në total, këto dëme mund të kenë ndikim të drejtpërdrejtë në shpërndarjen e energjisë elektrike në provincat jugore dhe qendrore të Iranit.
Depoja e Shahran mban afër 260 milionë litra karburant dhe është thelbësore për furnizimin e (Tehran-it), ndërsa rafineria e Shahr-e Rey ka kapacitet për 225 mijë fuçi në ditë. Çdo ndalesë funksionale në këto pika mund të çojë në krizë energjetike në një qytet me mbi 9 milionë banorë.
Goditja në “South Pars” ka potencial të ndikojë në çmimet globale, pasi ky vendburim përmban rreth 20% të rezervave të njohura të gazit në botë dhe është një burim i përbashkët me (Qatar-in), ku njihet si “North Field”. Irani ka paralajmëruar se po shqyrton mbylljen e ngushticës së Hormuzit – një arterie jetike për 20% të naftës globale.
Çmimet e naftës janë rritur me 9% që nga e premtja dhe pritet të vazhdojnë të rriten kur tregjet të rihapen të hënën. Ekspertët paralajmërojnë se mbyllja e Hormuzit do të shkaktonte një tronditje të menjëhershme në tregjet globale të energjisë.
Sipas analistit Alan Eyre, Izraeli po përpiqet ta tërheqë SHBA-në në përshkallëzimin ushtarak kundër Iranit, me një objektiv afatgjatë për të dobësuar regjimin në (Tehran). Ndërkohë, Irani ka pak aleatë dhe opsionet për reagim efektiv janë të kufizuara, ndërkohë që humbja e imazhit brenda vendit e detyron atë të përgjigjet ushtarakisht.
Pavarësisht thirrjeve ndërkombëtare për de-përshkallëzim, as Irani dhe as Izraeli nuk japin shenja të tërheqjes. Me sulme që prekin objektiva strategjike dhe pasoja ekonomike globale në horizont, përballja po hyn në një fazë të re dhe tejet të rrezikshme.
3 Pika Kryesore:
- Izraeli sulmoi për herë të parë direkt objektet energjetike më të rëndësishme të Iranit.
- Sulmet rrezikojnë furnizimin global me naftë dhe gaz, duke tronditur tregjet energjetike.
- Irani po shqyrton mbylljen e ngushticës së Hormuzit – një veprim që mund të destabilizojë tregtinë botërore të naftës.
Hashtag-e:
#IranIsraelConflict #KrizeEnergjetike #SouthPars #NgushticaHormuzit #Nafta #Gazi #LuftaNëLindjenEMesme #TregjetBotërore #Shahran #Tehran