Presidenti amerikan Donald Trump ka tërhequr ftesën për Kanadanë që t’i bashkohet “Bordit të Paqes”, duke shënuar një përkeqësim të mëtejshëm të marrëdhënieve mes dy aleatëve tradicionalë. Vendimi erdhi vetëm pak ditë pasi kryeministri kanadez Mark Carney, në Forumin Ekonomik Botëror në Davos (Zvicër), paralajmëroi kundër përdorimit të presionit ekonomik nga fuqitë e mëdha globale.
Në një postim në Truth Social, Trump njoftoi zyrtarisht se ftesa për Kanadanë ishte tërhequr, pa dhënë shumë sqarime shtesë. Carney kishte deklaruar më herët se synonte t’i bashkohej bordit, por se kushtet financiare ende nuk ishin finalizuar. Sipas rregullave të propozuara, shtetet që kërkojnë një vend të përhershëm duhet të paguajnë rreth 1 miliard euro.
Gjatë fjalimit të tij në Davos, Carney theksoi se “fuqitë e mesme” duhet të bashkohen për t’i rezistuar presionit ekonomik të superfuqive, të cilat, sipas tij, po përdorin tarifat, zinxhirët e furnizimit dhe sistemet financiare si mjete shtrënguese. Edhe pse nuk përmendi drejtpërdrejt SHBA-në, reagimi i Trump ishte i ashpër.
Presidenti amerikan u përgjigj duke deklaruar se “Kanadaja jeton falë Shteteve të Bashkuara”, një koment që thelloi më tej tensionet. Marrëdhëniet mes dy vendeve janë përkeqësuar gjatë mandatit të dytë të Trump, i cili ka quajtur Kanadanë “shtetin e 51-të” të SHBA-së dhe ka vendosur tarifa ndaj saj.
“Bordi i Paqes”, i kryesuar nga Trump, ishte konceptuar fillimisht për të mbikëqyrur çmilitarizimin dhe rindërtimin e Gazës pas luftës me Izraelin. Megjithatë, Trump ka sinjalizuar se bordi mund të ketë një rol shumë më të gjerë global, madje duke konkurruar OKB-në, një ide që ka shqetësuar disa aleatë perëndimorë.
Ndërsa disa vende të Lindjes së Mesme dhe ekonomi në zhvillim si Turqia, Arabia Saudite, Katari dhe Indonezia kanë shprehur mbështetje, fuqi të tjera perëndimore si Franca, Gjermania, Italia dhe Australia kanë treguar rezervë ose e kanë refuzuar iniciativën. Edhe Britania e Madhe ka shprehur shqetësime, veçanërisht për ftesën ndaj presidentit rus Vladimir Putin.
Në këtë kontekst, fjalimi i Carney-t në Davos pasoi një vizitë të rëndësishme në Pekin (Kinë), ku ai arriti një marrëveshje të gjerë me presidentin Xi Jinping për uljen e tarifave dhe rindërtimin e marrëdhënieve tregtare. Kina uli tarifat për disa produkte bujqësore kanadeze, ndërsa Kanadaja rriti kuotat për importet e automjeteve elektrike kineze me tarifë preferenciale 6.1%.
Carney e përshkroi partneritetin me Kinën si strategjik në një “rend të ri botëror”, një referencë e tërthortë ndaj pasigurisë globale dhe politikave të paparashikueshme tregtare të administratës Trump.
Përmbledhje:
- Trump tërhoqi ftesën e Kanadasë për “Bordin e Paqes”, duke thelluar përplasjen politike me Otavën.
- Mark Carney paralajmëroi në Davos kundër përdorimit të ekonomisë si armë nga superfuqitë.
- Marrëdhëniet SHBA–Kanada janë në pikën më të tensionuar të dekadave të fundit.
Hashtag:
#Trump #Kanada #BordiIPaqes #Davos #PolitikaGlobale #TensioneDiplomatike