Prodhuesit e magnetëve nga elementët e rrallë po përjetojnë një moment të artë, teksa vendet perëndimore përpiqen të ndërtojnë zinxhirë furnizimi “nga miniera te magneti” dhe të reduktojnë varësinë e thellë nga Kina. Një vit i trazuar me kufizime furnizimi dhe kërcënime tarifore e ka vënë këtë industri në qendër të vëmendjes strategjike, në sfondin e rivalitetit gjeopolitik mes SHBA-së dhe Kinës.
Magnetët e prodhuar nga elementë të rrallë janë komponentë thelbësorë për automjetet elektrike, turbinat e erës, telefonat inteligjentë, pajisjet mjekësore, aplikimet e inteligjencës artificiale dhe armatimet precize. Kjo rëndësi e gjerë industriale dhe ushtarake ka shtyrë SHBA-në, Bashkimin Evropian dhe Australinë të investojnë fuqishëm në fabrika, kapacitete përpunimi dhe projekte të reja prodhimi, në përpjekje për të thyer monopolin kinez.
SHBA-ja dhe Evropa pritet të shndërrohen në tregje kyçe të rritjes për prodhimin e magnetëve në dekadën e ardhshme. Megjithatë, analistët mbeten skeptikë se Perëndimi do të arrijë të shkëputet shpejt nga orbita minerare e Kinës, e cila aktualisht kontrollon rreth 60% të nxjerrjes globale të elementëve të rrallë dhe mbi 90% të prodhimit të magnetëve, sipas Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë.
“Ne ishim zgjidhja për një problem që bota ende nuk e kishte kuptuar se e kishte,” thotë Rahim Suleman, CEO i Neo Performance Materials (Kanada), duke theksuar se kërkesa për magnetë po rritet për arsye fizike dhe industriale, jo thjesht nga trendet e softuerit. Neo hapi së fundmi një fabrikë magnetësh në Narva (Estoni), pranë kufirit me Rusinë, e konsideruar nga BE-ja si një hap kyç drejt sovranitetit industrial evropian.
Fabrika në Estoni pritet të prodhojë rreth 2,000 tonë magnetë këtë vit, me synimin për t’u zgjeruar në 5,000 tonë dhe më tej. Në nivel global, tregu parashikohet të rritet nga rreth 250,000 tonë sot në 600,000 tonë brenda dhjetë vjetësh, duke e bërë industrinë një nga segmentet me rritjen më të shpejtë në zinxhirin e energjisë dhe teknologjisë.
Në SHBA, kapaciteti i prodhimit të magnetëve pritet të rritet gati gjashtë herë deri në vitin 2036, i nxitur nga mbështetja strategjike e Departamentit të Mbrojtjes dhe investimet publike. Vulcan Elements (North Carolina) është ndër kompanitë që ka përfituar nga kjo qasje, duke siguruar një kredi federale prej rreth 570 milionë eurosh (nga 620 milionë dollarë) për të forcuar prodhimin vendas.
Edhe në Evropë, prodhimi i magnetëve parashikohet të rritet mbi tre herë, i mbështetur nga Akti i Lëndëve të Para Kritike i BE-së, që synon të mbulojë 40% të kërkesës së brendshme deri në vitin 2030. Megjithatë, drejtues të industrisë theksojnë se suksesi do të varet nga inovacioni dhe aftësia për të ndërtuar zinxhirë furnizimi plotësisht alternativë ndaj Kinës — nga minierat deri te klientët finalë.
Përmbledhje:
- Magnetët nga elementët e rrallë janë bërë kritikë për teknologjinë, energjinë dhe sigurinë globale.
- SHBA dhe BE po investojnë fuqishëm për të ulur varësinë nga Kina, por rruga mbetet e gjatë.
- Kërkesa globale për magnetë pritet të më shumë se dyfishohet brenda një dekade.
Hashtag:
#ElementeTeRralla #MagneteStrategjike #Gjeopolitike #IndustriaGlobale #EnergjiaERe #Teknologjia #Kina #SHBA #BE