Dy gjigantët e teknologjisë, Nvidia dhe AMD, kanë pranuar të japin 15% të të ardhurave nga shitjet e çipave të avancuar për inteligjencën artificiale në Kinë, si pjesë e një marrëveshjeje me qeverinë e Shteteve të Bashkuara. Marrëveshja, e raportuar nga Financial Times dhe konfirmuar nga një zyrtar amerikan për Reuters, lidhet kryesisht me çipat Nvidia H20 dhe AMD MI308, të cilët kërkojnë licenca të posaçme për eksport.
Administrata e presidentit Donald Trump ndaloi shitjen e çipit H20 në prill, duke ngritur shqetësime për sigurinë kombëtare. Megjithatë, muajin e kaluar, Nvidia bëri të ditur se Shtetet e Bashkuara kishin dhënë dritën jeshile për rifillimin e shitjeve dhe shpresonte t’i nisë dërgesat së shpejti. Departamenti Amerikan i Tregtisë ka nisur dhënien e licencave për këto çipa, ndërsa marrëveshja për 15% e të ardhurave u bë kusht për miratimin e tyre.
Kina përbën një treg kritik për të dy kompanitë. Në vitin fiskal që përfundoi më 26 janar, Nvidia gjeneroi 15,6 miliardë euro nga Kina (13% e shitjeve totale), ndërsa AMD raportoi 5,7 miliardë euro (24% e të ardhurave të përgjithshme në 2024). Ky potencial fitimi ka bërë që kompanitë të pranojnë kushtet, pavarësisht kritikave nga ekspertët e sigurisë dhe politikës tregtare.
Disa analistë e shohin këtë si një kompromis të diskutueshëm. Geoff Gertz, studiues në Center for New American Security, deklaroi se vendimi është kontradiktor: “Ose shitja e H20 në Kinë është rrezik për sigurinë kombëtare, dhe nuk duhet bërë fare, ose nuk është, dhe atëherë pse vendosim këtë penalitet shtesë?”
Sekretari amerikan i Tregtisë, Howard Lutnick, e ka cilësuar rifillimin e shitjeve si pjesë të një negociate më të gjerë me Kinën për furnizimin me minerale të rralla. Ai ka theksuar se H20 është vetëm “çipi i katërt më i mirë” i Nvidia-s dhe se është në interesin e SHBA-ve që kompanitë kineze të përdorin teknologji amerikane, edhe nëse versionet më të avancuara mbeten të ndaluara për eksport.
Administrata Trump argumenton se shitja e këtyre çipave nuk komprometon sigurinë kombëtare të SHBA-ve. Megjithatë, kritikë si Alasdair Phillips-Robins, ish-këshilltar në Departamentin e Tregtisë gjatë presidencës Biden, thonë se marrëveshja tregon gatishmërinë për të shkëmbyer mbrojtjen e sigurisë kombëtare me të ardhura për arkën e shtetit.
Nga ana tjetër, Kina nuk ka dhënë ende një reagim zyrtar. Ministria e Jashtme kineze nuk iu përgjigj kërkesës për koment. Marrëveshja pritet të hyjë në fuqi së shpejti, por ende nuk është përcaktuar data e saktë dhe mekanizmi i zbatimit.
Për momentin, mbetet e paqartë se si do të përdoren të ardhurat nga kjo taksë e re. Ekspertët paralajmërojnë se ky precedent mund të ndikojë në mënyrën si SHBA do të trajtojë marrëveshjet tregtare të teknologjisë së ndjeshme në të ardhmen, veçanërisht me partnerë që konsiderohen rivalë strategjikë.
Tre përmbledhje kryesore:
- Nvidia dhe AMD do t’i japin SHBA-së 15% të të ardhurave nga shitjet e çipave të avancuar në Kinë.
- Kina përbën një nga tregjet më fitimprurëse për të dy kompanitë, me miliarda euro të ardhura në vit.
- Ekspertët janë të ndarë nëse kjo marrëveshje ruan apo sakrifikon sigurinë kombëtare në këmbim të përfitimeve ekonomike.
Hashtag-e:
#Nvidia #AMD #Teknologji #SHBA #Kina #AI #SiguriaKombëtare #EkonomiDigitale #PolitikaTregtare #ÇipaAI