Presidenti Donald Trump ka intensifikuar retorikën tregtare, duke kërcënuar të vendosë një tarifë shtesë prej 10% ndaj çdo vendi që bashkohet me BRICS-in ose përkrah atë që ai e quajti “politika anti-amerikane” të kësaj organizate. Këto deklarata erdhën në të njëjtën ditë kur liderët e BRICS u mblodhën në (Rio de Janeiro, Brazil) për të nisur samitin e radhës, në një moment kur grupi po forcon rolin e vet si zë i vendeve të Jugut Global në diplomacinë shumëpalëshe.
Në një postim në Truth Social, Trump shkroi: “Çdo vend që përkrah politikat anti-amerikane të BRICS do të përballet me një tarifë shtesë prej 10%. Pa përjashtime.” Ai nuk dha detaje të mëtejshme për natyrën e këtyre “politikave anti-amerikane”. Ndërkohë, vetë BRICS-i publikoi një deklaratë ku paralajmëroi se rritja e tarifave po kërcënon tregtinë globale dhe se është e nevojshme një qasje më e ekuilibruar ndaj institucioneve ndërkombëtare.
BRICS — i formuar fillimisht në vitin 2009 nga Brazili, Rusia, India dhe Kina dhe më vonë i zgjeruar me Afrikën e Jugut, Egjiptin, Etiopinë, Indonezinë, Iranin dhe Emiratet e Bashkuara Arabe — tani përfaqëson mbi 50% të popullsisë botërore dhe 40% të prodhimit global. Rreth 30 vende të tjera kanë shprehur interes për t’u bashkuar si anëtare të plota ose partnere. Presidenti i Brazilit, Luiz Inacio Lula da Silva, deklaroi se BRICS është “trashëgimtari i Lëvizjes së të Paangazhuarve”, duke theksuar rëndësinë e autonomisë në një botë të polarizuar.
Liderët e BRICS nënvizuan mbështetjen për reformimin e institucioneve si Këshilli i Sigurimit i OKB-së dhe Fondi Monetar Ndërkombëtar, në mënyrë që ato të pasqyrojnë realitetin shumëpolar të shekullit XXI. Megjithatë, dallimet brenda grupit janë të dukshme: rivalitete rajonale, modele të ndryshme zhvillimi dhe qëndrime të ndryshme për çështjet gjeopolitike.
Në deklaratën përfundimtare, BRICS dënoi sulmet ndaj infrastrukturës civile dhe objekteve bërthamore në Iran, si dhe shprehu “shqetësim të thellë” për civilët palestinezë pas sulmeve izraelite në Gaza. U përmend edhe një sulm i cilësuar si “terrorist” në Kashmirin e administruar nga India. Grupi gjithashtu mbështeti hyrjen e Iranit dhe Etiopisë në Organizatën Botërore të Tregtisë dhe kërkoi reformimin urgjent të mekanizmave të zgjidhjes së mosmarrëveshjeve tregtare.
Në një iniciativë të re për financim, liderët njoftuan nisjen e një programi pilot të Garancive Shumëpalëshe të BRICS, në kuadër të Bankës së Zhvillimit të grupit, me qëllim uljen e kostove të financimit dhe nxitjen e investimeve. Në diskutimet për inteligjencën artificiale, u bë thirrje për mbrojtje nga përdorimi i paautorizuar i të dhënave dhe për kompensim të drejtë të palëve që kontribuojnë me përmbajtje.
Ndërkohë që Brazil po përgatitet të presë edhe samitin e OKB-së për klimën në nëntor, ky vend po shfrytëzon samitet për të theksuar rolin e vendeve në zhvillim në luftën kundër ndryshimeve klimatike. Kina dhe Emiratet e Bashkuara Arabe shprehën gatishmëri për të investuar në një fond të ri për mbrojtjen e pyjeve tropikale, sipas burimeve të afërta me ministrinë e financave në Brazil.
3 pika kyçe:
- Trump kërcënon me tarifa shtesë 10% ndaj vendeve që përkrahin BRICS-in dhe “politikat anti-amerikane”.
- BRICS kërkon reformim të rendit ndërkombëtar dhe thekson rolin e vet si zë i Jugut Global.
- Vendet anëtare paralajmërojnë për rrezikun e proteksionizmit dhe kërkojnë masa konkrete për uljen e kostove të financimit dhe mbrojtjen e të dhënave.
Hashtag-e:
#BRICS2025 #TrumpTarifat #PolitikaGlobale #Multilateralizmi #LuftaTregtare #RioDeJaneiro #JuguGlobal #ShqetësimeGjeopolitike #AIetika #KlimadheFinancat