Presidenti amerikan Donald Trump ka ndërmarrë veprimin më të guximshëm dhe të rrezikshëm të dy mandateve të tij: urdhëroi bombardimin e tri objekteve bërthamore iraniane, duke u bashkuar drejtpërdrejt me ofensivën ajrore të Izraelit ndaj Teheranit. Sipas tij, sulmet me bomba “bunker-buster” në Fordow, Natanz dhe Esfahan ishin një “sukses i madh”, megjithëse pasojat mund të jenë shumë më të mëdha se vetë veprimi.
Kjo lëvizje përfaqëson një kthesë dramatike për Trumpin, i cili më herët kishte premtuar të shmangte angazhimet ushtarake në Lindjen e Mesme. Por tani, SHBA-ja rrezikon një përshkallëzim të konfliktit që mund të përfshijë mbylljen e ngushticës së Hormuzit – një arterie kyçe për naftën botërore – si dhe sulme hakmarrëse ndaj bazave ushtarake amerikane dhe aleatëve në rajon.
Analistët paralajmërojnë se, ndonëse kapacitetet ushtarake të Iranit janë goditur rëndë, Irani ka mjete asimetrike për t’u kundërpërgjigjur – nga aktivizimi i grupeve të armatosura në rajon, te sulmet kibernetike apo goditja e objektivave “të butë” në vende të ndryshme.
Administrata e Trumpit pretendon se sulmet u autorizuan vetëm pasi ishte e sigurt për suksesin dhe pasi u bind se Teherani nuk kishte interes për marrëveshje bërthamore. Megjithatë, shumë ekspertë të sigurisë thonë se ndërhyrja mund të rezultojë në forcimin e vendosmërisë së Iranit për të ndërtuar armë bërthamore.
Pavarësisht suksesit të supozuar, disa analistë paralajmërojnë për pasojë të mundshme të “rrëshqitjes së misionit” drejt ndryshimit të pushtetit. Çdo tentativë e tillë, thonë ata, do të çonte në përfshirje të thellë dhe me pasoja të paparashikueshme për SHBA-në dhe stabilitetin global.
Në Iran, reagimet kanë qenë të ashpra. Ministria e Jashtme iraniane deklaroi se do të kundërpërgjigjet me “gjithë fuqinë” ndaj agresionit amerikan. Ndërkohë, televizioni shtetëror iranian tha se çdo ushtar apo qytetar amerikan në rajon është tashmë objektiv i ligjshëm.
Trump tashmë përballet edhe me presion të madh nga brenda: demokratët në Kongres dhe krahu anti-luftë i bazës së tij republikane janë kritikë të ashpër ndaj vendimit për ndërhyrje. Ai rrezikon të humbasë mbështetje të brendshme ndërsa përshkallëzimi ushtarak kërcënon të përfshijë të gjithë rajonin – e më tej.
Nëse Irani bllokon Ngushticën e Hormuzit, çmimi i naftës mund të kalojë 93 euro për fuçi dhe të shkaktojë krizë të re ekonomike globale. Ky është një test i madh për politikën e jashtme të Trumpit dhe mund të shënojë fundin e pretendimeve të tij si një “bëmirës i paqes.”
Përmbledhje:
• Trump zyrtarisht përfshihet në konflikt ushtarak të drejtpërdrejtë me Iranin, për herë të parë në dy mandate.
• Ekspertët paralajmërojnë për hakmarrje asimetrike të Iranit dhe rrezik për luftë të zgjatur.
• Mbyllja e ngushticës së Hormuzit mund të rrisë ndjeshëm çmimin e naftës në tregjet botërore.
Hashtage:
#Trump #Iran #LuftaNeLindjenEMesme #PolitikaJashtme #NgushticaHormuz #Nafta #SulmBërthamor #SHBA #KrizaGlobale #AnalizëNdërkombëtare