Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, deklaroi të shtunën se vendi i tij ka kryer me sukses sulme ajrore ndaj tre objekteve bërthamore në Iran – përfshirë kompleksin e njohur të Fordo-s. Kjo ndërhyrje u përshkrua prej tij si “një moment historik për SHBA-në, Izraelin dhe botën”, dhe i kërkoi Iranit të “përfundojë luftën”.
Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, reagoi ashpër duke paralajmëruar se Teherani “ruan të gjitha opsionet” për t’iu përgjigjur këtij akti, të cilin e cilësoi “të paligjshëm, kriminal dhe në shkelje të Kartës së OKB-së”. Ai i kërkoi të gjitha vendeve anëtare të OKB-së të alarmohen ndaj këtij precedenti të rrezikshëm.
Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu lavdëroi vendimin e Trump, duke thënë se “forca vjen përpara paqes” dhe se ky ishte një hap që do të ndryshojë historinë. Ndërkohë, Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, António Guterres, shprehu shqetësim të thellë duke paralajmëruar se konflikti mund të dalë shpejt jashtë kontrollit dhe të sjellë pasoja katastrofike për civilët dhe paqen botërore.
Bashkimi Evropian përmes diplomates së lartë Kaja Kallas bëri thirrje për qetësi dhe rikthim në tryezën e negociatave, ndërsa Britania, Gjermania dhe Franca po përpiqen të de-përshkallëzojnë tensionet përmes diplomacisë me Teheranin. Irani, megjithatë, deklaroi se “nuk ka lënë asnjëherë tryezën e bisedimeve”.
Arabia Saudite shprehu shqetësim të madh për zhvillimet në Iran, ndërsa Jemeni dhe Libani i dënuan ashpër sulmet, duke paralajmëruar rritje të tensioneve që mund të destabilizojnë më shumë rajonin. Hezbollahu në Liban dhe Houthi në Jemen janë ndër grupet që mbështeten nga Irani dhe që mund të reagojnë në terren.
Kryeministri japonez kërkoi qetësimin urgjent të situatës, ndërsa Venezuela, Kuba dhe Meksika e dënuan ndërhyrjen amerikane si shkelje të sovranitetit të Iranit dhe ligjit ndërkombëtar, duke kërkuar zgjidhje diplomatike.
Ish-presidenti rus Dmitry Medvedev ironizoi pretendimet e Trump për paqe, duke thënë se ai që erdhi si “president paqeje” tani ka nisur një luftë të re. Reagime të kujdesshme u dëgjuan edhe nga Koreja e Jugut dhe Australia, të cilat theksuan nevojën për de-përshkallëzim dhe dialog.
Teksa reagimet vazhdojnë të vijnë nga liderë globalë, një gjë është e qartë: ndërhyrja e SHBA-së në Iran ka hapur një faqe të re të rrezikshme në politikën globale të sigurisë dhe paqes.
Përmbledhje:
- Trump deklaron sukses ushtarak me sulme ndaj objekteve bërthamore iraniane.
- Irani paralajmëron pasoja “të përjetshme” dhe ruan të gjitha opsionet për përgjigje.
- OKB dhe shumë shtete kërkojnë qetësi dhe zgjidhje diplomatike për të shmangur përshkallëzimin.
Hashtag-e:
#SHBAIran #Trump #SulmeBërthamore #PaquapoLuftë #OKB #Iran #Izrael #Diplomaci #KrizaNdërkombëtare #LajmeNëZhvillim