Në samitin vjetor të sigurisë Shangri-La në Singapor, Sekretari amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth, dha një paralajmërim të ashpër ndaj Kinës, duke deklaruar se SHBA është e gatshme të “luftojë dhe të fitojë” nëse përpjekjet për të parandaluar një konflikt dështojnë. Ai u bëri thirrje aleatëve aziatikë që të rrisin shpenzimet për mbrojtje dhe të forcojnë bashkëpunimin ushtarak përballë kërcënimeve në rritje në rajonin e Indo-Paqësorit.
Hegseth kritikoi mungesën e ministrit të Mbrojtjes së Kinës në samit dhe theksoi vendosmërinë e Uashingtonit për të ruajtur paqen në një rajon të tensionuar, duke përmendur edhe luftën në Ukrainë dhe konfliktin në Gaza si shembuj të destabilitetit global. Ai paralajmëroi se Kina po përpiqet të ndryshojë status quonë në Detin e Kinës Jugore dhe rreth Tajvanit, duke e cilësuar këtë si një “thirrje zgjimi” për botën.
Sipas tij, qëndrimi agresiv i Kinës ndaj fqinjëve dhe prania ushtarake në Tajvan duhet të marrin përgjigje të koordinuar nga aleatët. Ai theksoi se “pengimi nuk vjen pa kosto” dhe se mbrojtja duhet të pasqyrojë kërcënimet aktuale. Udhëheqësi amerikan premtoi gjithashtu rritjen e përfshirjes në zonën e Kanalit të Panamasë për të ndalur ndikimin “malinj” të Kinës atje.
Tensionet tregtare mes Uashingtonit dhe Pekinit janë përkeqësuar, pavarësisht një pauze të përkohshme tarifore. Sipas Sekretarit të Thesarit Scott Bessent, bisedimet janë “në ngërç”, duke kërkuar ndërhyrje nga krerët e dy vendeve. Ndërkohë, Kina është përgjigjur me retorikë të fortë, duke deklaruar në mars se është e gatshme të luftojë “çdo lloj lufte”, përfshirë ato tregtare, tarifore apo ushtarake.
Pekini nuk e dërgoi këtë vit ministrin e tij të mbrojtjes në samit, për herë të parë që nga viti 2019, duke preferuar një delegacion më të ulët të udhëhequr nga Gjeneral Major Hu Gangfeng. Kjo mungesë ka ngritur dyshime mbi vullnetin e Kinës për dialog bilateral me SHBA-në në çështje të ndjeshme si Tajvani dhe Deti i Kinës Jugore. Ekspertët thonë se Pekini shmang këto forume sepse nuk kontrollon narrativën dhe preferon dialog bilateral në kanale të mbyllura.
Në aspektin strategjik, SHBA ka në plan të rrisë ndjeshëm shitjet e armëve ndaj Tajvanit, duke tejkaluar 17 miliardë euro që u autorizuan gjatë mandatit të parë të ish-presidentit Donald Trump. Pjesa më e madhe e ndihmës do të përqendrohet në sisteme të përballueshme si raketa, municione dhe drone për të rritur aftësitë e parandalimit të Tajvanit përballë presionit në rritje të Pekinit.
Kina vazhdon të dërgojë avionë dhe anije luftarake afër Tajvanit në përpjekje për të konfirmuar pretendimet e saj për sovranitet mbi ishullin demokratik. Pekini ka deklaruar se është i gatshëm të ribashkojë Tajvanin me Kinën, me forcë nëse është e nevojshme, por qeveria tajvaneze i ka refuzuar këto pretendime. Fjalimi i vitit të kaluar nga ministri i mbrojtjes Dong paralajmëronte se çdo përpjekje për ta ndarë Tajvanin do të përfundonte në “vetëshkatërrim”.
Ndërkohë, vetë Trump ka ngjallur shqetësime në Tajvan duke sugjeruar që ishulli duhet të paguajë për mbrojtjen amerikane dhe duke e akuzuar atë për “vjedhje” të industrisë amerikane të çipave. Këto deklarata e vënë në pikëpyetje angazhimin e SHBA-së në mbështetje të Tajvanit nëse Trump fiton zgjedhjet e ardhshme.
3 Pikat Kryesore:
- SHBA paralajmëron përgatitje të plotë për luftë me Kinën nëse parandalimi dështon.
- Kina nuk dërgon ministrin e saj të mbrojtjes në samit, duke shmangur konfrontimin publik me SHBA-në.
- SHBA planifikon të rrisë ndjeshëm shitjet e armëve për Tajvanin për të përforcuar aftësinë mbrojtëse të ishullit.
#Hashtage:
#SHBAKine #ShangriLaDialogue #Tajvani #SiguriaGlobale #PolitikaUshtarake #PeteHegseth #KonfliktiIndoPaqesor #Armatime #LufteEkonomike #PanamaCanal #DiplomaciaUshtarake