Kanadaja nuk ka “asnjë qëllim” të ndjekë një marrëveshje të tregtisë së lirë me Kinën, deklaroi kryeministri Mark Carney, pasi Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, kërcënoi me tarifa ndëshkuese deri në 100% ndaj Otavës. Deklarata e Carney-t vjen në një moment tensionesh në rritje në marrëdhëniet SHBA–Kanada dhe nënvizon ndjeshmërinë e ekuilibrave tregtarë në Amerikën e Veriut.
Duke folur për gazetarët, Carney theksoi se Kanadaja respekton plotësisht detyrimet e saj sipas marrëveshjes tregtare Kanada–SHBA–Meksikë, e njohur si CUSMA në Kanada dhe USMCA në SHBA. Sipas tij, Otava nuk do të ndërmarrë asnjë marrëveshje të tregtisë së lirë pa njoftuar dhe pa u koordinuar me dy partnerët e tjerë të marrëveshjes.
Reagimi i Carney-t pasoi një postim të ashpër të Trump në Truth Social, ku presidenti amerikan paralajmëroi se do të vendoste tarifa 100% ndaj eksporteve kanadeze nëse Otava “bën një marrëveshje” me Pekinin. Trump akuzoi Kanadanë se mund të shndërrohej në një “portë hyrëse” për mallrat kineze drejt tregut amerikan, një skenar që Uashingtoni e sheh si kërcënim direkt.
Tensionet u përshkallëzuan edhe më tej pas Forumit Ekonomik Botëror në Davos (Switzerland), ku Carney paralajmëroi kundër shtrëngimit ekonomik nga superfuqitë globale. Trump reagoi ashpër, duke thënë se “Kanadaja jeton falë Shteteve të Bashkuara”, një deklaratë që nxori në pah përplasjet politike dhe retorike mes dy aleatëve tradicionalë.
Megjithatë, qëndrimi i Trump nuk ka qenë gjithmonë i qëndrueshëm. Vetëm disa javë më parë, ai kishte vlerësuar pozitivisht një marrëveshje paraprake tregtare mes Otavës dhe Pekinit, duke thënë se ishte “gjë e mirë” për Kanadanë. Edhe Sekretari amerikan i Thesarit, Scott Bessent, u rreshtua me shqetësimet e Shtëpisë së Bardhë, duke paralajmëruar se SHBA nuk mund të lejojë që Kanadaja të bëhet një kanal për mallra të lira kineze.
Më 16 janar, Kanadaja dhe Kina përfunduan një “marrëveshje paraprake” për uljen e tarifave ndaj disa produkteve. Sipas saj, Kanadaja do të lejojë deri në 49,000 automjete elektrike kineze në vit me një tarifë të reduktuar prej 6.1%, pasi kishte rritur tarifat në 100% në tetor 2024, në koordinim me SHBA-në.
Në këmbim, Pekini pranoi të ulë tarifat mbi eksportet bujqësore kanadeze, përfshirë vajin e farës së kanolës, ku taksat do të bien në 15% nga 1 marsi, nga 85% sa ishin më parë. Produkte të tjera, si mielli i kanolës, karavidhet, gaforret dhe bizelet, do të përjashtohen nga tarifat ndëshkuese kineze të paktën deri në fund të vitit 2026.
Carney theksoi se këto masa synojnë vetëm të korrigjojnë probleme të krijuara vitet e fundit dhe janë “plotësisht në përputhje me CUSMA-n”. Megjithatë, në sfond qëndron presioni amerikan: në gusht 2025, Trump rriti tarifat për disa mallra kanadeze në 35% nga 25%, duke përfshirë çelikun, bakrin dhe disa automjete, një sinjal se politika tregtare mbetet një mjet presioni në marrëdhëniet dypalëshe.
Përmbledhje:
- Kanadaja përjashton një marrëveshje të tregtisë së lirë me Kinën për të respektuar CUSMA-n.
- Trump kërcënon me tarifa 100% dhe akuzon Otavën për rrezikim të tregut amerikan.
- Marrëveshja paraprake Kanada–Kinë ul tarifat për disa produkte, por tensionet mbeten të larta.
Hashtag: #Kanada #SHBA #Kinë #TregtiaGlobale #Tarifat #PolitikaNdërkombëtare