Presidenti turk Recep Tayyip Erdogan do të vizitojë (Tianjin), Kinë, më 31 gusht – 1 shtator, për të marrë pjesë si mysafir nderi në samitin e 25-të të Këshillit të Krerëve të Shteteve të Organizatës së Bashkëpunimit të Shangait (SCO). Kjo është vizita e tij e parë në Kinë pas pesë vitesh dhe vjen në një moment të rritjes së lidhjeve strategjike mes Ankarasë dhe Pekinit. Gjatë samitit, Erdogan do të zhvillojë takime bilaterale me presidentin kinez Xi Jinping dhe me liderë të tjerë pjesëmarrës.
Samiti i këtij viti merr një peshë të veçantë në sfondin e krizave globale: nga paqartësitë rreth armëpushimit Rusi–Ukrainë te tronditjet në ekonominë botërore të shkaktuara nga politikat tarifore të presidentit amerikan Donald Trump. Për Ankaranë, pjesëmarrja është një shans për të forcuar praninë rajonale, për të thelluar marrëdhëniet dypalëshe dhe për të afirmuar rolin e saj në një organizatë që shihet si alternativë e rendit ndërkombëtar të dominuar nga Perëndimi.
Türkiye është partner dialogu i SCO që nga viti 2012, duke qenë i vetmi vend anëtar i NATO-s me këtë status. Organizata, e themeluar në vitin 2001 nga Kina, Rusia dhe shtetet e Azisë Qendrore, është zgjeruar duke përfshirë edhe Indi, Pakistan, Iran e Bjellorusi. SCO fokusohet në siguri rajonale, bashkëpunim ekonomik dhe luftën kundër terrorizmit. Për Turqinë, ekziston edhe një lidhje natyrore: tre nga shtetet themeluese – Kazakistani, Kirgistani dhe Uzbekistani – janë turqishtfolës.
Ish-kryeministri i Kirgistanit, Djoomart Otorbaev, e cilësoi pjesëmarrjen e Erdoganit si hap që do të forcojë lidhjet midis kombeve turke dhe e sheh si një tregues se Türkiye mund të bëhet anëtare e plotë në të ardhmen. Erdogan ka shprehur më parë dëshirën që vendi të shndërrohet nga vëzhgues në anëtar të përhershëm të SCO, duke e konsideruar këtë hap pjesë të strategjisë së tij për të balancuar marrëdhëniet me Perëndimin dhe Lindjen.
Analistët theksojnë se Turqia ndjek politikën e “lidhjes pa varësi”, duke ruajtur marrëdhënie me të dyja palët — Perëndimin dhe jo-Perëndimin — pa u mbështetur vetëm tek një fuqi e vetme. Kjo e pozicionon Ankaranë si urë unike mes NATO-s dhe vendeve të Global South. Sipas Mehmet Ozkan nga Universiteti i Mbrojtjes Kombëtare, Ankara do të përdorë samitin për të demonstruar orientim jo-perëndimor dhe për të ngritur çështje si Gaza dhe Ukraina, të paktën në diskutime private.
Vizita gjithashtu përforcon marrëdhëniet në rritje midis Ankarasë dhe Pekinit. Sipas Henry Huiyao Wang, president i qendrës së mendimit CCG në Kinë, Türkiye është partner i vlefshëm në promovimin e paqes botërore, duke marrë parasysh rolin e saj ndërmjetësues në korridorin e grurit të Detit të Zi dhe përpjekjet për paqe në Lindjen e Mesme. Ai theksoi gjithashtu se thirrjet e Erdoganit për reformimin e OKB-së janë në harmoni me vizionin e Kinës për një rend ndërkombëtar më gjithëpërfshirës.
Për Palestinën, Ukraina dhe tensionet globale, Türkiye mund të shfaqet si aktor kyç në bisedimet anësore të samitit, duke e përdorur pozitën e saj si vend i vetëm i NATO-s i lidhur me një organizatë euroaziatike. Kjo dualitet e bën Ankaranë një faktor të pazëvendësueshëm në arkitekturën e re të sigurisë ndërkombëtare.
Samiti i 25-vjetorit të SCO në (Tianjin) ndodh në një kohë të trazuar për botën. Për Erdoganin dhe Turqinë, pjesëmarrja nuk është vetëm një vizitë zyrtare, por një demonstrim i politikës së jashtme që e pozicionon vendin si urë mes Lindjes dhe Perëndimit, një rol që duket gjithnjë e më i domosdoshëm në realitetin aktual gjeopolitik.
Përmbledhje:
- Türkiye është i vetmi vend i NATO-s me status në SCO, duke u shfaqur si urë mes Perëndimit dhe Lindjes.
- Erdogan kërkon të thellojë lidhjet me Kinën dhe vendet e Azisë Qendrore, ndërsa ruan aleancën me NATO.
- Pjesëmarrja në samit forcon vizionin e Ankarasë për një politikë të jashtme të balancuar, “lidhje pa varësi”.
Hashtage:
#Türkiye #Erdogan #SCO2025 #China #Geopolitics #GlobalSouth #NATO #Eurasia