Të gjithë anëtarët e NATO-s do të arrijnë këtë vit objektivin e gjatëkohshëm të shpenzimit prej 2% të PBB-së për mbrojtje, por vetëm tre vende aktualisht arrijnë objektivin më të lartë të vendosur nga udhëheqësit e aleancës në qershor, tregojnë të dhënat e publikuara të enjten.
Shumë vende të NATO-s kanë rritur ndjeshëm shpenzimet ushtarake vitet e fundit, pas pushtimit të Ukrainës nga Rusia në 2022 dhe kërkesave të Presidentit amerikan Donald Trump që aleatët evropianë të investojnë më shumë në mbrojtjen e tyre.
Sipas vlerësimeve të aleancës, deri vitin e kaluar më shumë se 10 nga 32 anëtarët e NATO-s nuk arrinin objektivin prej 2% të PBB-së, i vendosur në vitin 2014. Të dhënat e vitit 2025 tregojnë se të gjithë aleatët tani e arrijnë këtë objektiv, me shtatë vende që arrijnë pikërisht 2.0% dhe disa të tjera vetëm pak më shumë.
Polonia është vendi i NATO-s që shpenzon më shumë në mbrojtje si përqindje e ekonomisë së saj, me 4.48%, e ndjekur nga Lituania me 4% dhe Letonia me 3.73%. Këto janë edhe tri vendet e vetme që aktualisht tejkalojnë objektivin e ri të shpenzimeve prej 3.5% të PBB-së, i cili u vendos në samitin e NATO-s në Hagë në qershor.
Udhëheqësit e NATO-s ranë dakord që deri në vitin 2035 të arrijnë një objektiv më të gjerë, duke shpenzuar 5% të PBB-së për mbrojtje dhe investime të lidhura me sigurinë, që përfshijnë elemente si siguria kibernetike dhe përmirësimin e rrugëve dhe porteve për transportin e pajisjeve të rënda ushtarake.
Në hapjen e një fabrike municionesh në Gjermani të mërkurën, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, lavdëroi rritjen e shpenzimeve nga vendet anëtare, por theksoi rëndësinë që paratë shtesë të përkthehen në kapacitete reale ushtarake.
“Paratë vetë nuk sigurojnë mbrojtje,” tha Rutte në fabrikën e qytetit Unterluess, të pronës së kompanisë gjermane të armëve Rheinmetall. “Frikësimi nuk vjen nga 5%. Frikësimi vjen nga aftësia për të luftuar kundërshtarët e mundshëm.”
Ky raport nënvizon se, ndërsa objektivat e shpenzimeve janë arritur nga të gjithë anëtarët, sfida mbetet transformimi i fondeve shtesë në aftësi operative dhe mbrojtjeje të qëndrueshme.
Përmbledhje:
- Të gjithë anëtarët e NATO-s arrijnë objektivin e vjetër të shpenzimeve prej 2% të PBB-së.
- Vetëm Polonia, Lituania dhe Letonia tejkalojnë objektivin e ri prej 3.5% të PBB-së.
- Rritja e fondeve duhet të përkthehet në kapacitete reale ushtarake për të siguruar frikësim dhe mbrojtje efektive.
Hashtage:
#NATO #DefenseSpending #MilitaryBudget #Poland #Lithuania #Latvia #Security #Geopolitics #MilitaryCapability #DefenseInvestment