Në fillim të gushtit, pas një takimi në Moskë me Vladimir Putin, i dërguari special i SHBA-së Steve Witkoff i solli Donald Trump lajme që dukej se shënonin një përparim të madh: presidenti rus ishte gati të diskutonte lëshime territoriale për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë. Trump e përshëndeti këtë si “përparim të madh” dhe pranoi të mbante një samit historik me Putinin, duke nënkuptuar se një shkëmbim territoresh ishte në tryezë.
Por shpejt, dinamika diplomatike u kthye në konfuzion. Në një telefonatë më 7 gusht me disa liderë evropianë, Witkoff tha se Putin do të tërhiqej nga Zaporizhzhia dhe Kherson nëse Kievi pranonte të dorëzonte Donetsk dhe Luhansk. Kjo i befasoi aleatët, pasi binte ndesh me analizat e tyre mbi qëndrimin e Putinit. Vetëm një ditë më vonë, Witkoff ndryshoi rrëfimin: Putin nuk kishte ofruar tërheqje, por vetëm një zotim që Perëndimi të mos njihte formalisht Zaporizhzhia dhe Kherson si pjesë të Rusisë.
Kaosi u thellua nga fakti që Witkoff, një biznesmen pa përvojë diplomatike, kishte shkuar në takim pa një noter të Departamentit të Shtetit, duke lënë pa dokumentim të qartë mbi ofertën e Putinit. Sipas zyrtarëve amerikanë dhe evropianë, kjo mungesë protokolli krijoi pasiguri të thella mbi natyrën e vërtetë të bisedimeve. Samiti mes Trump dhe Putinit, i mbajtur në (Anchorage, Alaska) më 15 gusht, përfundoi pa marrëveshje, me vetëm fjalë të ngrohta mes liderëve.
Pamja që del nga dëshmitë e mbi një duzinë zyrtarësh është ajo e një presidenti amerikan që vepron shpejt, i mbështetur tek rrethi i ngushtë i besuarve, duke anashkaluar kanalet tradicionale diplomatike. Mbështetësit e Trump e përshëndesin këtë stil si të guximshëm, duke sjellë si shembull hapjen e marrëdhënieve me qeverinë e re siriane, bombardimet ndaj kapaciteteve bërthamore të Iranit dhe krijimin e një linje direkte me Putinin. Por kritikët theksojnë se kjo qasje ka krijuar konfuzion dhe ka minuar besimin e aleatëve.
Pavarësisht samitit, lufta në Ukrainë vazhdon pa shenja përfundimi. Ish-ambasadori i SHBA-së në NATO, Kurt Volker, tha se “jemi në të njëjtin vend ku ishim para se Trump të merrte detyrën. Rusia nuk ka ndryshuar aspak pozicionin e saj dhe lufta vazhdon”. Zëdhënësit e Shtëpisë së Bardhë, ndërkohë, krahasuan qasjen e Trump me administratën e Joe Biden, duke pretenduar se presidenti aktual kishte bërë më shumë për paqen në dy javë se sa paraardhësi i tij në tre vjet e gjysmë.
Përplasjet brenda administratës u shtuan. Witkoff solli informacione kontradiktore në një moment kur SHBA po sinjalizonte gatishmëri për të sanksionuar Rusinë nëse ajo nuk tërhiqej. Ndërkohë, aleatët evropianë ishin të shqetësuar se Trump mund të shtynte Kievin drejt koncesioneve të dhimbshme, ndërsa inteligjenca ukrainase paralajmëroi Berlinit se Putin po përdorte samitin për të fituar kohë përpara një ofensive të re në vjeshtë.
Samiti i (Anchorage) nuk solli përparim konkret. Trump nuk bëri koncesione territoriale në emër të Ukrainës, por tha se një armëpushim i përkohshëm nuk ishte i domosdoshëm për një paqe afatgjatë – një qëndrim që përputhej me Putinin por jo me shumicën e liderëve evropianë. Ndërsa presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskiy kërkoi takim urgjent me Trump në (Washington) më 18 gusht, vendimi për të ftuar liderët evropianë të bashkoheshin në takim rezultoi në një moment bashkëpunimi të ri transatlantik.
Në ditët pas takimit, u arrit një marrëveshje fillestare për të hartuar garanci sigurie për Ukrainën, edhe pse Rusia mbetet kategorikisht kundër pranisë së trupave të huaja në territorin ukrainas. Volker mbetet optimist se Trump, përfundimisht, do të përdorë presion ekonomik dhe ushtarak për ta detyruar Putinin të ndryshojë qëndrim. Siç tha ai: “Trump do të detyrohet të bëjë gjënë e duhur, pasi të ketë provuar çdo alternativë tjetër.”
Përmbledhje:
- Stili joortodoks i Trump krijoi pritshmëri të mëdha por edhe konfuzion diplomatik mes aleatëve.
- Samiti me Putinin në Alaska përfundoi pa rezultat konkret, ndërsa lufta në Ukrainë vazhdon.
- Aleatët evropianë dhe Kievi mbeten të shqetësuar se Rusia po fiton kohë për një ofensivë të re.
Hashtage:
#UkraineWar #Trump #Putin #Diplomacy #USPolitics #Geopolitics #Europe #Russia #PeaceTalks #AlaskaSummit