Në një deklaratë të bërë të premten në mëngjes, presidenti amerikan Donald Trump i kërkoi Iranit të arrijë një marrëveshje për programin bërthamor “para se të mos mbetet asgjë”. Kjo thirrje vjen menjëherë pas një vale sulmesh ajrore nga Izraeli ndaj objektivave iraniane, të cilat përfshinë edhe qytetin e Teheranit dhe Natanz-in – ku ndodhet një nga impiantet më të rëndësishme bërthamore të vendit.
Izraeli ka deklaruar se ofensiva kishte në shënjestër programin bërthamor të Iranit. Ndërkohë, Shtetet e Bashkuara, aleati më i ngushtë i Izraelit dhe furnizuesi kryesor i tij me armë, kanë konfirmuar se ishin informuar për operacionin, por nuk morën pjesë në të. Agjencia Ndërkombëtare për Energjinë Atomike (IAEA) bëri të ditur se objekti bërthamor në Isfahan nuk është prekur dhe se nuk është vërejtur rritje e niveleve të rrezatimit në Natanz.
Trump theksoi se i ka dhënë Iranit “mundësi pas mundësie” për të arritur një marrëveshje. Në platformën e tij Truth Social, ai paralajmëroi se SHBA prodhon “pajisjet ushtarake më vdekjeprurëse në botë, pa diskutim,” dhe se “Izraeli ka shumë prej tyre – dhe di si t’i përdorë.”
Sipas mediave shtetërore iraniane, gjatë sulmeve ka humbur jetën komandanti i Gardës Revolucionare (IRGC), Hossein Salam. Ministria e Mbrojtjes së Izraelit deklaroi se shumica e krerëve të IRGC janë vrarë.
Trump shtoi se situata “do të përkeqësohet akoma më shumë”, por se ende mund të shmanget një gjakderdhje e mëtejshme nëse Teherani vendos të negociojë. Ai theksoi se “Irani duhet të arrijë një marrëveshje, para se të mos mbetet asgjë, dhe të shpëtojë atë që dikur njihej si Perandoria Persiane.”
Marrëveshja bërthamore midis SHBA dhe Iranit mbetet pezull. Trump e kishte tërhequr SHBA-në nga Plani i Përbashkët Gjithëpërfshirës i Veprimit (JCPOA) gjatë mandatit të tij të parë, duke rikthyer sanksione të rënda që dëmtuan ekonominë iraniane. Pasi u rikthye në Shtëpinë e Bardhë, ai është përpjekur ta rifillojë procesin për një marrëveshje të re, duke theksuar se e mbështet një zgjidhje përmes dialogut.
Megjithatë, bisedimet dypalëshe nuk kanë sjellë rezultat. Irani e akuzon Uashingtonin për mosrespektimin e të drejtës së tij për të pasuruar uraniumin për qëllime paqësore. Një raund i ri negociatash ishte planifikuar të mbahej të dielën në Oman, por mediat iraniane raportojnë se Teherani nuk do të marrë pjesë.
Ndërkohë, liderët botërorë kanë bërë thirrje për vetëpërmbajtje, ndërsa tensionet midis Iranit dhe Izraelit janë rikthyer në nivele të rrezikshme. Përplasjet e fundit ngjallin frikën për një destabilizim më të gjerë të rajonit të Lindjes së Mesme, të pasur me naftë, duke shtuar presion mbi tregjet globale.
3 përmbledhje kryesore:
- Trump paralajmëron Iranin se koha për një marrëveshje bërthamore po mbaron.
- Sulmet izraelite kanë vënë në shënjestër krerët e Gardës Revolucionare dhe objektet bërthamore.
- Negociatat në Oman mund të dështojnë pas refuzimit të Iranit për të marrë pjesë.
Hashtage:
#Iran #Trump #Izraeli #MarrëveshjaBërthamore #LindjaEMesme #Gjeopolitikë #SHBA #TensionetIranIzrael #PolitikaBotërore #SiguriaNdërkombëtare