Britania dhe Bashkimi Evropian ranë dakord për një riformulim të thellë të marrëdhënieve që nga dalja e Britanisë nga blloku në vitin 2016, duke synuar të zbusin barrierat tregtare dhe të forcojnë bashkëpunimin në fushën e mbrojtjes. Kryeministri Keir Starmer, një përkrahës i qëndrimit në BE, synon të sigurojë përfitime ekonomike dhe strategjike duke tejkaluar tensionet e së kaluarës. Marrëveshja, e cila u finalizua në një samit në Londër, vjen në një kohë kur fuqitë perëndimore po rishikojnë politikat e tyre globale përballë sfidave gjeopolitike.
Në zemër të paktit ndodhet një marrëveshje për mbrojtjen dhe sigurinë, e cila lejon Britaninë të marrë pjesë në prokurimet e përbashkëta të mbrojtjes në Evropë. Përfshirja e kompanive britanike si BAE Systems, Rolls Royce dhe Babcock në një program prej 150 miliardë euro (rreth 167 miliardë dollarë ose 155 miliardë euro) për rimbushjen e arsenaleve evropiane kërkon marrëveshje shtesë. Ndërkohë, britanikët do të përfitojnë nga përdorimi më i shpejtë i portave digjitale nëpër aeroporte të BE-së.
Një pjesë e ndjeshme e marrëveshjes përfshin të drejtat e peshkimit, ku palët do të kenë akses të ndërsjellë në ujërat territoriale për një periudhë 12-vjeçare. Në këmbim, do të ketë një ulje të ndjeshme të burokracisë dhe kontrolleve kufitare që kanë dëmtuar eksportet e prodhuesve të vegjël britanikë të ushqimit drejt BE-së.
Starmer gjithashtu ka hapur rrugën për pjesëmarrjen e Britanisë në programin Erasmus+ dhe ka pranuar një kornizë paraprake për një skemë të mobilitetit për të rinjtë, detajet e së cilës do të negociohen në të ardhmen. Ai pritet të nënshkruajë marrëveshjen me Presidenten e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen dhe Presidentin e Këshillit Evropian Antonio Costa.
Megjithëse marrëveshja nuk e rikthen Britaninë në tregun e përbashkët apo unionin doganor të BE-së, ajo sinjalizon një përpjekje për të ndërtuar marrëdhënie më të qëndrueshme dhe të dobishme, sidomos në tregti dhe siguri. Ekonomistët e shohin këtë si një hap me më shumë ndikim se marrëveshjet e fundit tregtare me Indinë apo SHBA-në, ndonëse kufizimet mbeten për shkak të refuzimit për t’u ribashkuar me bllokun.
Votimi për Brexit në vitin 2016 e ndau thellë vendin dhe shkaktoi një periudhë të paqëndrueshme politike me pesë kryeministra përpara se Starmer të merrte detyrën në korrik të vitit të kaluar. Sot, ndonëse shumica e qytetarëve britanikë shprehen të penduar për votën, ata ende nuk e mbështesin një ribashkim me BE-në.
Në sfondin e marrëveshjes është edhe realiteti i ri global pas epokës Trump, i cili tronditi rendin ndërkombëtar dhe e shtyu Britaninë dhe BE-në të rishikojnë strategjitë për eksport, siguri dhe tregti. Starmer ka ndërtuar një marrëdhënie të fortë me Presidentin Macron dhe udhëheqës të tjerë evropianë, duke synuar një politikë të jashtme më bashkëpunuese për Britaninë.
Edhe pse kritikat nuk mungojnë, sidomos nga kampi konservator që e quajti samitin si “samiti i dorëzimit”, qeveria Starmer duket e përkushtuar për të vendosur stabilitet dhe për të ulur kostot për qytetarët, veçanërisht në sektorin ushqimor ku heqja e barrierave mund të sjellë ulje çmimesh – në këmbim të pranimit të standardeve të BE-së.
Përmbledhje:
- Britania dhe BE nënshkruajnë një marrëveshje të re që lehtëson tregtinë dhe rrit bashkëpunimin në mbrojtje.
- Akses i përmirësuar për udhëtarët britanikë në BE dhe për prodhuesit e ushqimeve në tregun evropian.
- Marrëveshja mbetet jashtë tregut të përbashkët të BE-së, por shënon një hap të rëndësishëm drejt stabilitetit ekonomik dhe diplomatik.
Hashtage:
#BritaniaDheBE #MarrëveshjeEvropiane #PostBrexit #TregtiaEvropiane #KeirStarmer #PolitikaNdërkombëtare #SiguriaEvropiane #Erasmus #UKTrade #BEUK