Shtetet e Bashkuara kryen sulme ajrore ndaj Iranit të premten, pasi presidenti amerikan Donald Trump akuzoi Teheranin për një “shkelje të pamatur” të marrëveshjes së armëpushimit, duke pretenduar se forcat iraniane kishin ndërmarrë sulme me dronë ndaj anijeve tregtare në Ngushticën e Hormuzit (Strait of Hormuz). Pas sulmeve amerikane, autoritetet iraniane deklaruan se kishin ndërmarrë kundërpërgjigje ushtarake.
Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM) njoftoi se avionët e saj goditën depo raketash dhe dronësh, si dhe sisteme radarësh bregdetarë në territorin iranian. Sipas deklaratës, një dron iranian kishte goditur një anije mallrash me flamur të Singaporit pranë brigjeve të Omanit (Oman), ndërsa tre dronë të tjerë të drejtuar ndaj anijeve u rrëzuan nga forcat amerikane.
Washingtoni argumentoi se sulmet ndaj transportit detar përbënin shkelje të armëpushimit të nënshkruar pak më shumë se një javë më parë mes presidentit Donald Trump dhe presidentit iranian Masoud Pezeshkian. Marrëveshja synonte krijimin e bazës për një paqe të përhershme dhe garantimin e lirisë së lundrimit në një nga korridoret më të rëndësishme të tregtisë globale.
Zëvendëspresidenti amerikan JD Vance, i cili zhvilloi bisedime me përfaqësuesit iranianë në Zvicër (Switzerland) fundjavën e kaluar, tha se SHBA-ja kishte respektuar marrëveshjen dhe se çdo mosmarrëveshje duhej të zgjidhej përmes dialogut. “Nëse kanë kundërshtime për mënyrën se si po zbatohet memorandumi, mund të telefonojnë. Dhuna do të marrë përgjigje me dhunë,” shkroi ai në rrjetin X.
Nga ana tjetër, Garda Revolucionare Islamike e Iranit (IRGC) pretendoi se SHBA-ja kishte shkelur marrëveshjen duke goditur territorin iranian dhe deklaroi se forcat e saj detare kishin sulmuar pozicionet amerikane në rajon. Sipas Teheranit, memorandumi i nënshkruar i jepte Iranit përgjegjësinë për kontrollin e kalimit në Ngushticën e Hormuzit, ndërsa akuzoi Washingtonin se kishte provokuar situatën.
Kryetari i Komisionit për Sigurinë Kombëtare në Parlamentin iranian, Ebrahim Azizi, deklaroi se SHBA-ja “sulmoi Iranin në mes të negociatave”, duke akuzuar administratën amerikane për mungesë serioziteti në respektimin e parimeve të armëpushimit dhe dialogut diplomatik. Ai paralajmëroi se çdo shkelje e mëtejshme do të përballet me reagim edhe më të ashpër.
Përshkallëzimi i ri i tensioneve rrezikon të minojë përpjekjet diplomatike për stabilizimin e rajonit dhe rikthen pasigurinë mbi lirinë e lundrimit në Ngushticën e Hormuzit (Strait of Hormuz), një korridor strategjik nga i cili kalon një pjesë e konsiderueshme e eksporteve botërore të naftës. Zhvillimet e ardhshme pritet të kenë ndikim të drejtpërdrejtë si në sigurinë rajonale, ashtu edhe në tregjet globale të energjisë.
Përmbledhje:
- SHBA-ja goditi objektiva ushtarake iraniane pas akuzave për shkelje të armëpushimit.
- Irani pretendon se ka reaguar ushtarakisht dhe akuzon Washingtonin për shkeljen e marrëveshjes.
- Tensionet rrezikojnë të destabilizojnë sërish situatën në Ngushticën e Hormuzit dhe tregjet globale të naftës.
Hashtag:
#SHBA #Iran #Hormuz #DonaldTrump #Lajme #Gjeopolitike #Lufta #Nafta