Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka hapur një front të ri përplasjesh me një aleat të NATO-s, këtë herë Mbretërinë e Bashkuar (United Kingdom), vetëm pak ditë para paraqitjes së tij në Forumin Ekonomik Botëror në Davos (Davos, Switzerland). Në një postim të ashpër, Trump sulmoi vendimin e Londrës për t’ia kaluar sovranitetin e Ishujve Chagos (Chagos Islands) Mauritius-it (Mauritius), duke e quajtur atë “një akt të madh marrëzie”.
Ishujt Chagos përfshijnë Diego Garcia (Diego Garcia), ku ndodhet një bazë strategjike e përbashkët ushtarake SHBA–Britani. Marrëveshja, e arritur në maj 2025, parashikon që Britania t’i transferojë sovranitetin Mauritius-it, ndërsa baza ushtarake do të jepet me qira për rreth 101 milionë paund në vit (afërsisht 118 milionë euro), një shumë që korrespondon me rreth 125 milionë euro nga vlera fillestare prej 135.7 milionë dollarësh amerikanë.
Megjithëse Shtëpia e Bardhë e kishte mbështetur marrëveshjen vitin e kaluar, Trump ndryshoi ton rrënjësisht, duke deklaruar se ky veprim do të shihej nga Kina (China) dhe Rusia (Russia) si shenjë “dobësie totale”. Sipas tij, fuqitë e mëdha respektojnë vetëm forcën, dhe dorëzimi i territorit strategjik minon sigurinë kombëtare të aleatëve perëndimorë.
Në reagim, qeveria britanike theksoi se Mbretëria e Bashkuar nuk do të komprometojë kurrë sigurinë e saj kombëtare. Një zëdhënës i qeverisë shpjegoi se vendimi u mor pas rrezikut real që baza në Diego Garcia të vihej në pikëpyetje nga vendime gjyqësore, të cilat mund ta bënin të pamundur funksionimin e saj në të ardhmen.
Kjo përplasje vjen në një moment tensioni të shtuar mes SHBA-së dhe aleatëve evropianë të NATO-s, veçanërisht lidhur me ambicien e Trump për Grenlandën (Greenland), një territor autonom nën Mbretërinë e Danimarkës (Denmark). Trump ka kërcënuar disa vende evropiane me tarifa tregtare dhe nuk ka përjashtuar as përdorimin e forcës ushtarake për të marrë kontrollin e ishullit.
Mbretëria e Bashkuar është aleati i dytë i NATO-s që sulmohet publikisht nga Trump brenda pak ditësh. Më herët, ai kërcënoi Francën (France) me tarifa 200% mbi verërat dhe shampanjën, pasi presidenti Emmanuel Macron refuzoi të bashkohej me “Bordin e Paqes” të Trump për Gazën (Gaza).
Kryeministri britanik Keir Starmer u përpoq të ulë tensionet, duke theksuar rëndësinë e “marrëdhënies speciale” mes Londrës dhe Uashingtonit (Washington), por duke nënvizuar se vendimi për të ardhmen e Grenlandës i takon vetëm popullit të Grenlandës dhe Mbretërisë së Danimarkës. Ai konfirmoi se ia kishte bërë të qartë Trump-it se kërcënimet me tarifa ndaj aleatëve të NATO-s janë të gabuara.
Megjithë këtë përplasje retorike, marrëdhëniet mes Trump dhe Starmer deri më tani janë karakterizuar nga respekti reciprok. Britania ishte vendi i parë që arriti një marrëveshje tregtare me SHBA-në vitin e kaluar, dhe Trump gëzoi një pritje madhështore gjatë vizitës së tij shtetërore në Londër, një kontrast i fortë me tonin e ashpër të ditëve të fundit.
Përmbledhje:
– Trump e quajti dorëzimin e Ishujve Chagos “akt marrëzie” dhe kritikoi ashpër Britaninë.
– Çështja lidhet me tensione më të gjera mes SHBA-së dhe aleatëve evropianë për Grenlandën.
– Mbretëria e Bashkuar këmbëngul se siguria kombëtare dhe stabiliteti i bazës në Diego Garcia janë të garantuara.
Hashtag:
#Trump #MbretëriaEBashkuar #NATO #PolitikëNdërkombëtare #SiguriGlobale #Greenland #ChagosIslands