Një ekip shkencëtarësh nga L’Oréal Research & Innovation (L’Oréal Research & Innovation) dhe Queen Mary, Universiteti i Londrës (Queen Mary, University of London) ka zbuluar se rritja e flokut njerëzor nuk vjen kryesisht nga shtytja e qelizave që ndahen në bazë, por nga një forcë tërheqëse e prodhuar nga një rrjet i fshehtë qelizash rrotulluese brenda folikulës. Studimi, i botuar në Nature Communications, sfidon dekada të biologjisë shkollore dhe riformëson mënyrën se si mund të mendojmë për humbjen dhe rindërtimin e flokëve.
Puna mbështetet në imazhim 3D me kohë të gjatë të folikulave të flokut njerëzor të mbajtur të gjallë në kulturë; kjo teknikë i lejoi autorët të ndjekin sjelljen individuale të qelizave në kohë reale. Ata vëzhguan se qelizat e fletës së jashtme të rrënjës (outer root sheath) zhvendosen në një shtigje spirale drejt poshtë, brenda së njëjtës zone nga ku duket se buron forca që tërheq flokun lart.
Për të provuar rolin e ndarjes qelizore, studiuesit bllokuan ndarjen brenda folikulës dhe prisnin që rritja të ndalet; surprizuesisht, rritja vazhdoi thuajse pa ndryshim. Kur ata ndërhynë me funksionin e aktinës — proteina që mundëson kontraktimin dhe lëvizjen e qelizave — shpejtësia e rritjes së flokut ra me më shumë se 80 për qind, duke treguar rëndësinë vendimtare të forcave mekanike.
Modelimet kompjuterike të zhvilluara nga ekipi konfirmuan se një forcë tërheqëse e koordinuar në shtresat e jashtme të folikulës është e domosdoshme për të arritur shpejtësitë e vëzhguara të lëvizjes së flokut. Dr. Inês Sequeira nga Queen Mary (Queen Mary, University of London) përshkroi këtë fenomene si një “koreografi të magjepsshme” brenda folikulës, dhe Dr. Nicolas Tissot nga L’Oréal theksoi se imazheria 3D me kohë të gjatë ishte e domosdoshme për të zbuluar kinetikën qelizore që pamundësohet nga imazhet statike.
Autoret argumentojnë se ky pamje e re e mekanikës folikulare hap rrugën për qasje të reja në studimin e çrregullimeve të flokëve, testimin e barnave dhe avancimin e inxhinierisë së indeve dhe mjekësisë rigjeneruese. Një përfitim teknik i rëndësishëm është vetë metoda e imazheve që lejon testime të drejtpërdrejta, në kohë reale, të efekteve të terapive të ndryshme mbi folikulat njerëzore në kulturë.
Studimi, megjithatë, mbetet i bazuar në folikula të jashtme laboratorike dhe jo në ind të gjallë të trupit, prandaj nevojiten hapa të mëtejshëm për të verifikuar në çfarë mase ky mekanizëm dominon në kushtet fiziologjike. Autoret theksojnë se kuptimi i forcave mekanike, së bashku me faktorët biokimikë, mund të jetë kyç për dizajnimin e trajtimeve të reja kundër alopecisë.
Më gjerë, gjetjet nënvizojnë rolin në rritje të biofizikës në biologji: forcave mikroskopike dhe dinamikës së qelizave që mëton të formësojnë organet dhe funksionet që shohim çdo ditë. Artikulli kryesor referon punën: Nicolas Tissot et al., Mapping cell dynamics in human ex vivo hair follicles suggests pulling mechanism of hair growth, Nature Communications (2025).
Përmbledhje (Pikat kryesore):
– Studimi tregon se flokët njerëzorë rriten kryesisht për shkak të një force tërheqëse nga shtresat e jashtme të folikulës, jo vetëm nga ndarja qelizore në fijën e rrënjës.
– Bllokimi i ndarjes qelizore nuk ndaloi rritjen; ndërhyrja ndaj aktinës uli ritmin e rritjes me mbi 80%.
– Imazhimi 3D me kohë të gjatë dhe modelimet kompjuterike ishin kyçe për të identifikuar dhe kvantifikuar këtë mekanizëm.
– Gjetjet mund të ndryshojnë qasjet terapeutike për humbjen e flokëve dhe të përshpejtojnë testimin e barnave dhe inxhinierinë e indeve.
Hashtag:
#ShkencëFlokësh #Biofizikë #RimëkëmbjeFlokësh #Imazhim3D #Folikula #TrajtimAlopecie #InovacionBiomedikal