Investitorët amerikanë po shtojnë prurjet në futbollin evropian, duke fituar aksione në shumicën e klubeve në Premier League të Anglisë, përfshirë Chelsea, Liverpool, Manchester United dhe Arsenal. Rritja e shpejtë e të ardhurave — nga 2.5 miliardë euro në sezonin 1996-97 në 20.4 miliardë euro ($23.7 miliardë) në 2023-24 — ka bërë që vlerësimet e klubeve të rriten ndjeshëm, si shembulli i Manchester United, i vlerësuar tani rreth 5 miliardë £.
Sipas Kieran Maguire nga Universiteti i Liverpoolit, tendenca e pronësisë amerikane lidhet me përqendrimin e pasurisë dhe mungesën e shumë klubeve sportive të mëdha në SHBA për t’u blerë. Shumë investitorë po kthehen te futbolli evropian si një mundësi për diversifikim dhe fitime afatgjata.
Aktualisht, mbi 36 klube nga pesë ligat më të mëdha evropiane kanë pjesëmarrje të kapitalit privat, venture capital ose borxhit privat, duke përfshirë shumicën e klubeve të Premier League. Aktiviteti i M&A ka rritur ndjeshëm, nga 66.7 milionë euro në 2018 në 2.2 miliardë euro në 2024.
Investitorët amerikanë po përdorin gjithnjë e më shumë modelin e “multi-club ownership”, ku një investitor mban aksione në disa klube për të maksimizuar përfitimet financiare dhe marketing. Megjithatë, kjo ka sjellë shqetësime nga rregullatorët, me UEFA-n që ka filluar të ndërhyjë, siç u pa me përjashtimin e Crystal Palace nga Europa League për shkelje të rregullave të pronësisë së shumë klubeve.
Rritja e të ardhurave ka ngadalësuar së fundmi, me Deloitte që parashikon një “plateau” në sezonin 2025-26 për shkak të ngadalësimit të vlerës së të drejtave mediatike. Tani, të ardhurat komerciale dhe të ditës së ndeshjeve po bëhen motori kryesor, me klube që nënshkruajnë marrëveshje sponsorizimi dhe përdorin stadiumet për evente jo-futboll.
Shumë investitorë amerikanë po synojnë të rinovojnë stadiumet dhe të zhvillojnë përfitime alternative për të pavarësuar të ardhurat nga transmetimet televizive. Kjo mund të çojë në zhvillimin e ndeshjeve jashtë vendit, me La Liga që do të luajë ndeshjen e parë të sezonit jashtë Spanjës në Miami dhe Serie A që po shqyrton një ndeshje në Australi.
Eksperti Maguire parashikon se klubet e Premier League do të ndjekin shembullin e ligave të tjera evropiane, duke organizuar ndeshje jashtë vendit për të konkurruar dhe përfituar më shumë të ardhura, pavarësisht se Premier League nuk ka marrë ende një vendim zyrtar mbi këtë.
Përmbledhje:
- Investitorët amerikanë po zotërojnë shumicën e klubeve të mëdha të Premier League, duke pasur një ndikim të madh financiar në futbollin evropian.
- Modelet e “multi-club ownership” rrisin fitimet, por shkaktojnë shqetësime për rregullatorët si UEFA.
- Të ardhurat komerciale dhe ndeshjet jashtë vendit po bëhen strategji kyçe për rritjen e të ardhurave të klubeve.
Hashtage:
#FutbollEvropian #InvestimeAmerikane #PremierLeague #MultiClubOwnership #TëArdhuraKlubesh #SoccerBusiness #UEFA #GlobalFootball