Një nga satelitët më të avancuar për monitorimin e emetimeve të gazrave serë ka dalë jashtë funksionit, duke shënuar një goditje të madhe për përpjekjet globale në luftën kundër ndryshimeve klimatike. MethaneSAT, një projekt i financuar nga Environmental Defense Fund (EDF), Google dhe Bezos Earth Fund, humbi kontaktin me Tokën më 20 qershor dhe më vonë u konfirmua se kishte humbur fuqinë dhe nuk mund të rikuperohet.
Sateliti u lëshua në mars të vitit 2024 nga SpaceX, si pjesë e misionit Transporter-10, me misionin për të identifikuar zonat me përqendrim të lartë të metanit – një gaz serë shumë më i fuqishëm sesa dioksidi i karbonit – dhe për të ofruar të dhëna të hapura për publikun. MethaneSAT kishte për qëllim të kontrollonte saktësinë e raporteve të industrisë së naftës dhe gazit duke i krahasuar ato me matje të pavarura.
Metani, megjithëse i padukshëm, është një nga ndotësit më të rrezikshëm për atmosferën, duke bllokuar 20 deri në 30 herë më shumë nxehtësi sesa CO₂. Ai prodhohet kryesisht nga industritë e karburanteve fosile dhe nga mbetjet industriale, duke formuar një shtresë të dendur nxehtësie në atmosferën e ulët të Tokës (8–15 kilometra mbi nivelin e detit).
Nëpërmjet satelitit, shkencëtarët dhe politikëbërësit mund të kishin qasje në të dhëna që tregonin me saktësi se ku ndodhnin emetimet më të mëdha të metanit dhe sa përputheshin ato me deklarimet e korporatave. EDF theksonte se MethaneSAT ishte projektuar për të sjellë “transparencë të paprecedentë” në këtë fushë.
Sateliti kushtoi rreth 81 milionë euro (88 milionë dollarë amerikanë) dhe ishte rezultat i bashkëpunimit të 10 partnerëve ndërkombëtarë, përfshirë Universitetin e Harvardit, Agjencinë Hapësinore të Zelandës së Re, BAE Systems, Google dhe Bezos Earth Fund. Megjithëse ai nuk është më aktiv, operatorët e misionit deklaruan se të dhënat e mbledhura deri tani do të përpunohen dhe publikohen në muajt në vijim.
“Përballja me sfidën klimatike kërkon veprime të guximshme dhe rrezik të llogaritur. Ky satelit ishte në vijën e parë të shkencës, teknologjisë dhe avokimit,” thuhet në deklaratën e EDF. Ata shtuan se edhe pse pajisja është jashtë funksioni, puna për analizimin e të dhënave vazhdon, me fokus në rajonet kryesore të prodhimit të naftës dhe gazit në botë.
Humbja e MethaneSAT është një kujtesë e rrezikut të madh që vjen me teknologjitë hapësinore, por edhe e nevojës për më shumë investime dhe përpjekje ndërkombëtare për monitorimin dhe uljen e ndotjes klimatike. Ndërkohë, komuniteti shkencor vijon të punojë për zgjidhje alternative që mund të mbushin boshllëkun që la pas ky satelit.
Pikat kyçe:
- Sateliti MethaneSAT, i ndërtuar për të gjurmuar ndotjen nga metani, ka humbur kontaktin me Tokën pas vetëm një viti operimi.
- Ai ishte një projekt ndërkombëtar prej 81 milionë eurosh, i financuar nga EDF, Google dhe Bezos Earth Fund.
- Metani është një nga gazrat më të fuqishëm serë dhe ndikon direkt në ngrohjen globale.
Hashtagë:
#MethaneSAT #Klimë #Metani #GazratSere #NdryshimetKlimatike #Google #BezosEarthFund #ShkencaNëHapësirë #MonitorimiKlimatik #EDF