Teleskopi hapësinor Hubble ka regjistruar për herë të parë kometën 3I/ATLAS, një objekt i rrallë që vjen nga hapësira e thellë jashtë Sistemit Diellor. Kjo është vetëm hera e tretë që njerëzimi vëren një “pushtues ndëryllor”, pas zbulimit të 1I/’Oumuamua në vitin 2017 dhe 2I/Borisov në vitin 2019 — që të dy tashmë kanë kaluar kufijtë e sistemit tonë.
3I/ATLAS u identifikua më 1 korrik 2025 nga teleskopi i kërkimit ATLAS dhe që atëherë ka ngjallur entuziazëm të jashtëzakonshëm në komunitetin shkencor. Pamjet më të fundit nga Hubble u kapën mëngjesin e 21 korrikut dhe konfirmuan praninë e kometës me një “komë” të dukshme — mbështjellja me pluhur dhe gaz që rrethon bërthamën e saj të akullt.
Sipas një studimi paraprak të botuar online, 3I/ATLAS është një kometë aktive që përmban sasi të mëdha akulli uji dhe përbërje pluhuri më të afërt me asteroidet e tipit D sesa me objektet shumë të kuqe të sistemit të jashtëm diellor. Asteroidet e tipit D njihen për përmbajtjen e tyre të lartë të molekulave organike, silicati dhe akull në brendësi.
Veçoria më e habitshme e këtij objekti është origjina e tij: trajektorja sugjeron se ai vjen nga një rajon i Rrugës së Qumështit që është më i vjetër se vetë Sistemi Diellor, i cili ka rreth 4.6 miliardë vjet. 3I/ATLAS besohet të jetë afërsisht 7 miliardë vjeç — kometa më e vjetër që kemi parë ndonjëherë.
Kjo ka bërë që teleskopë dhe observatorë të tjerë, përfshirë Observatorin e Vera C. Rubin, të mobilizohen për të ndjekur këtë objekt të veçantë. Vera Rubin, që nisi publikisht vëzhgimet më 23 qershor 2025, pritet të identifikojë nga 5 deri në 50 objekte të ngjashme ndëryllore gjatë dekadës së ardhshme.
Astronomi të shumtë janë duke punuar për të përpunuar të dhënat spektroskopike nga drita e dukshme dhe infra e kuqe e kometës, me synimin për të ndërtuar një kuptim më të thellë të sistemeve planetare jashtë diellit tonë.
Pamjet e Hubble-it janë bërë tashmë të disponueshme për publikun dhe komunitetin shkencor, duke hapur rrugën për një valë të re zbulimesh që ndihmojnë në eksplorimin e objekteve ndëryllore që vizitojnë sistemin tonë në mënyrë të përkohshme — por me ndikim të madh për të ardhmen e astronomisë.
Përmbledhje:
– Hubble fotografon për herë të parë kometën ndëryllore 3I/ATLAS
– Objekti vjen nga një rajon i lashtë i galaktikës, me moshë rreth 7 miliardë vjeç
– Krijon mundësi të reja për të kuptuar përbërjen e sistemeve planetare jashtë sistemit tonë
Hashtage:
#3IATLAS #Hubble #Astronomi #KometëNdëryllore #SistemiDiellor #VeraRubinObservatory #Shkenca #RrugaEQumështit #KërkimHapësinor #NASA #ObjekteNdërplanetare #Astrofizikë #LSST