Një armëpushim i shumëpritur mes Izraelit dhe Iranit ka hyrë në fuqi, sipas presidentit amerikan Donald Trump, i cili u bëri thirrje të dy palëve të mos e shkelin marrëveshjen. Njoftimi i Trump u bë në platformën e tij Truth Social, ku ai deklaroi: “ARMËPUSHIMI KA HYRË NË FUQI. JU LUTEM MOS E SHKELNI!” Kjo ngjalli shpresë për fundin e luftës 12-ditore, edhe pse të dy vendet raportuan sulme vdekjeprurëse vetëm pak orë para hyrjes në fuqi të marrëveshjes.
Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu tha se Izraeli kishte pranuar propozimin e Trump, duke pretenduar se objektivat e sigurisë kundër programit bërthamor dhe raketor të Iranit janë arritur. Megjithatë, ai paralajmëroi për përgjigje të ashpër nëse Irani e shkel marrëveshjen. Në të njëjtën kohë, Irani lëshoi një valë të fundit të raketave para armëpushimit, duke vrarë katër persona në Beersheba (Izrael), ndërsa në provincën Gilan (Iran) një sulm i dyshuar izraelit vrau nëntë vetë dhe plagosi 33 të tjerë, sipas raportimeve të agjencive iraniane.
Trump ndërmjetësoi marrëveshjen përmes një bisede telefonike me Netanyahu, ndërsa burime amerikane thanë se edhe zyrtarë të nivelit të lartë, si JD Vance dhe Marco Rubio, kishin qenë në kontakt të drejtpërdrejtë e të tërthortë me iranianët. Ndërkohë, një zyrtar iranian pranoi kushtet e armëpushimit, por ministri i Jashtëm Abbas Araqchi paralajmëroi se çdo përfundim i operacioneve ushtarake do të varej nga ndalja e sulmeve izraelite brenda afatit të vendosur.
Armëpushimi u arrit pas një përshkallëzimi dramatik të dhunës: SHBA bombardoi objektet bërthamore të Iranit me bomba nëndhese 13,600 kg, ndërsa Irani reagoi me raketa drejt një baze amerikane në Katar. Edhe pse nuk pati të lënduar në bazën amerikane, sulmet treguan gatishmërinë e Iranit për të ruajtur dinjitetin pa u përfshirë në një luftë të plotë.
Në Izrael, shpërthime u dëgjuan pranë Tel Avivit dhe Beershebas, ndërkohë që Netanyahu kërkoi heshtje publike nga ministrat për negociatat. Në Iran, në mesin e viktimave raportohet se ndodhej edhe një shkencëtar bërthamor i njohur, Mohammadreza Sediqi, duke ngritur pikëpyetje mbi objektivat e sulmeve.
Në arenën ndërkombëtare, roli ndërmjetësues i Katarit u bë kyç, me kryeministrin Al Thani që siguroi pëlqimin e Teheranit për armëpushim. Edhe tregjet financiare reaguan pozitivisht: indeksi S&P 500 u rrit me 0.4%, ndërsa çmimi i naftës amerikane ra në nivelin më të ulët të javës, si pasojë e lehtësimit të tensioneve në rajon.
Sidoqoftë, mbeten pyetje të mëdha pa përgjigje mbi qëndrueshmërinë e këtij armëpushimi. Konflikti i gjatë në hije mes dy armiqve historikë mund të rikthehet lehtësisht. Ndërkohë, SHBA këmbëngul se misioni ishte shkatërrimi i pajisjeve që sipas saj e afronin Iranin drejt ndërtimit të një bombe bërthamore – pretendim që zyrtarët iranianë e kanë mohuar vazhdimisht.
Përmbledhje e Shpejtë:
- Një armëpushim mes Iranit dhe Izraelit ka hyrë në fuqi pas 12 ditësh luftimesh intensive.
- SHBA dhe Katari ndërmjetësuan marrëveshjen, mes tensioneve mbi programin bërthamor iranian.
- Mbeten dyshime nëse marrëveshja do të zgjasë, përballë një historie të gjatë armiqësie dhe sulmesh të ndërsjella.
Hashtagje:
#Armepushimi #IzraelIran #Trump #Lufta12Ditore #Diplomaci #SiguriGlobale #TensionetNeLindjenEMesme #ProgramiBerthamor