SHBA ka kërkuar ndihmën e Kinës për të parandaluar një nga kërcënimet më serioze ndaj tregjeve globale të energjisë: mbylljen e ngushticës së Hormuz-it nga Irani. Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, apeloi të dielën që Pekini të përdorë ndikimin e tij mbi Teheranin, duke theksuar varësinë e madhe të Kinës nga nafta që kalon nëpër këtë rrugë detare strategjike.
Thirrja vjen pas sulmeve ajrore të SHBA ndaj tre objekteve bërthamore iraniane gjatë fundjavës, të cilat kanë tensionuar më tej situatën. Ministri i Jashtëm i Iranit paralajmëroi se Republika Islamike “ruan të gjitha opsionet për të mbrojtur sovranitetin e saj”. Një ligjvënës i lartë iranian ka deklaruar se parlamenti mbështet mbylljen e ngushticës, megjithëse vendimi përfundimtar i takon këshillit të sigurisë kombëtare të Iranit.
Ngushtica e Hormuz-it, që ndan Iranin nga Omâni, është një arterie kritike për naftën globale: rreth 20 milionë fuçi në ditë, ose 20% e konsumit botëror të vitit 2024, kalojnë nëpër të. Mbyllja e saj do të dërgonte çmimet e naftës përtej 92 eurove për fuçi, sipas analizave të Goldman Sachs dhe Rapidan Energy. Megjithatë, JPMorgan vlerëson se rreziku i mbylljes mbetet i ulët, pasi një akt i tillë do të konsiderohej nga SHBA si shpallje lufte.
Rubio theksoi se një lëvizje e tillë do të ishte “vetëvrasje ekonomike” për Iranin, pasi edhe eksportet e saj të naftës kalojnë nëpër këtë ngushticë. Me prodhim ditor prej 3.3 milionë fuçish dhe mbi 1.6 milionë të eksportuara çdo ditë – 80% e të cilave shkojnë në Kinë – Irani do të dëmtonte rëndë edhe ekonominë e tij.
SHBA mbetet e përgatitur për çdo tentativë iraniane për të bllokuar kalimin detar. Flota e Pestë Amerikane, e vendosur në Bahrein, ka për detyrë mbrojtjen e tregtisë detare në Gjirin Persik. Megjithatë, disa ekspertë paralajmërojnë se tregjet energjetike po nënvlerësojnë rrezikun real.
Bob McNally, ish-këshilltar energjetik i Presidentit George W. Bush dhe themelues i Rapidan Energy, deklaroi për CNBC se një ndërprerje e transportit përmes Hormuz-it mund të zgjasë javë apo muaj – shumë më tepër se pritshmëritë aktuale të tregut. Sipas tij, edhe pse SHBA do të triumfonte në fund, “nuk do të ishte një betejë e lehtë”.
3 Pika Kryesore:
- Mbyllja e ngushticës së Hormuz-it do të ndikonte 20% të furnizimit global me naftë.
- Kina, klienti më i madh i naftës iraniane, është në pozicionin më të mirë për të ndërhyrë diplomatikisht.
- Tregjet mund të jenë të papërgatitura për një krizë që mund të zgjasë më shumë se disa ditë.
Hashtage:
#NgushticaHormuz #KrizaEnergjisë #NaftaGlobale #SHBAKinaIran #TregjetBotërore #SiguriaDetare #Rubio #NaftaNëRrezik #Gjeopolitika #LuftaEKarburantit