Gjermania, ekonomia më e madhe e Evropës, mund të përballet me rritje taksash dhe borxh të lartë për të përmbushur objektivin e ri të NATO-s për shpenzime mbrojtjeje prej 5% të PBB-së. Në vitin 2024, vendi shpenzoi rreth 2% të PBB-së ose mbi 90 miliardë euro (rreth 104 miliardë dollarë amerikanë), në përputhje me objektivin aktual, por shumë larg nga shifra e re që po kërkohet nga aleanca ushtarake.
Sipas formulës së re, 3.5% do të përdoren për shpenzime të drejtpërdrejta ushtarake, ndërsa 1.5% për fushat mbështetëse si siguria kibernetike dhe infrastruktura. Kjo nismë, e shtyrë nga Shtetet e Bashkuara dhe Presidenti Donald Trump, është përkrahur nga Gjermania, por me rezerva serioze për zbatimin praktik të saj.
Kancelari Friedrich Merz ka theksuar se vetëm 1% e PBB-së së Gjermanisë përfaqëson rreth 45 miliardë euro në vit. Kjo do të thotë se kalimi nga 2% në 5% do të kërkonte një rritje shtesë prej rreth 135 miliardë eurosh në vit. Këto fonde pritet të mbulohen pjesërisht nga borxhe, por sipas ekspertëve ekonomikë si Hubertus Bardt nga IW Koeln, një financim i tillë afatgjatë vetëm përmes kredive është i pamundur.
Për të zbutur ndikimin fiskal, Gjermania ka përjashtuar shpenzimet ushtarake nga “frenimi i borxhit”, një kufizim kushtetues që ndalon shtimin e deficitit strukturor. Po ashtu, Berlini ka miratuar një fond special prej 500 miliardë eurosh për infrastrukturën. Sipas ekonomistes Emilie Hoeslinger nga instituti ifo, kjo liri afatshkurtër do të sjellë rritje të shpenzimeve për interesa afatmesme, duke rënduar më tej buxhetin federal.
Një tjetër sfidë janë rregullat fiskale të Bashkimit Evropian që kufizojnë borxhin për shtetet anëtare. Megjithatë, ato mund të pezullohen në raste të jashtëzakonshme, dhe disa vende, përfshirë Gjermaninë, kanë kërkuar përjashtim për shpenzimet në fushën e sigurisë.
Sipas ekonomistit Jens Boysen-Hogrefe nga instituti Kiel, Gjermania mund të përmbushë objektivin 5% në afatshkurtër, por në planin afatgjatë do të ketë nevojë për reformë të thellë buxhetore. Ai shton se BE nuk pritet të bëjë rezistencë të fortë në këtë drejtim, por vënia në zbatim e këtyre shpenzimeve brenda një kohe të shkurtër mbetet shumë e vështirë.
Në fakt, edhe objektivi më modest prej 3.5% nuk pritet të realizohet deri në vitin 2027. Sipas Bardt, historikisht një shifër e tillë është shumë e lartë, por mund të arrihet me kohë dhe me vullnet politik, sidomos nëse një pjesë e kostove prej 1.5% për infrastrukturë dhe siguri mbetet pjesë e buxhetit ekzistues dhe nuk shton shpenzime të reja.
Përmbledhje:
- Gjermania duhet të sigurojë rreth 135 miliardë euro shtesë në vit për të përmbushur objektivin e NATO-s prej 5% të PBB-së.
- Financimi vetëm përmes borxhit është i paqëndrueshëm afatgjatë dhe mund të çojë në rritje taksash.
- BE pritet të jetë fleksibël ndaj përjashtimeve, por implementimi do kërkojë reformë buxhetore të thellë.
Hashtagje:
#Gjermania #NATO5Percent #ShpenzimetUshtarake #MbrojtjaEvropiane #SiguriaGlobale #BorxhiPublik #PolitikaFiskale #EkonomiaGjermane