Një studim i thelluar gjenomik i kryer nga studiues në Universitetin Pyjor të Pekinit (Beijing Forestry University) hedh dritë mbi një të vërtetë befasuese: trëndafilat e kuq, rozë apo të bardhë – dikur të gjithë kanë qenë të verdhë. Të publikuara në revistën shkencore Nature Plants, gjetjet tregojnë se të gjitha ngjyrat dhe format e sotme të trëndafilave e kanë origjinën nga një paraardhës i përbashkët: një lule me vetëm një rresht petalesh, ngjyrë e verdhë dhe me shtatë fletëza.
Ky zbulim u arrit përmes analizës së ADN-së të 205 mostrave nga mbi 80 lloje të ndryshme të trëndafilave, duke mbuluar 84% të specieve të dokumentuara në “Flora of China”. Studiuesit përdorën mjete të avancuara të gjenetikës popullative dhe analizës së variacioneve të ADN-së, për të ndërtuar historinë evolucionare dhe gjeografike të gjinisë Rosa.
Rezultatet tregojnë se përhapja dhe larmia e trëndafilave ka ndodhur përmes dy qendrave kryesore të diversitetit në Kinë: një në veriperëndimin e thatë, ku rriten trëndafilat e verdhë me gjethe të vogla, dhe një tjetër në jugperëndimin e lagësht dhe të ngrohtë, ku lulëzojnë trëndafilat e bardhë me aromë të veçantë.
Trëndafilat janë bimët më të kultivuara zbukuruese në botë dhe përbëjnë afro 30% të tregut të luleve të prera. Historia e përmirësimit të tyre fillon në shekullin XVIII, me kryqëzimet midis varieteteve të egra kineze dhe atyre europiane. Sot ekzistojnë mbi 35,000 varietete të kultivuara që dallohen për frekuencën e lulëzimit, aromën dhe shumëllojshmërinë e ngjyrave.
Në kushtet e krizës klimatike globale, fokusi i kultivuesve po kalon nga estetika drejt qëndrueshmërisë. Trëndafilat më rezistent ndaj thatësirës dhe sëmundjeve po bëhen prioritet, duke u mbështetur në gjenetikën e varieteteve të egra për të nxjerrë në pah tiparet më të qëndrueshme.
Njohja e origjinës dhe evolucionit të Rosa është e rëndësishme jo vetëm për përmirësimin e vazhdueshëm të trëndafilave, por edhe për ruajtjen e varieteteve që po rrezikohen nga zhdukja.
Përmes kësaj analize, shkenca gjenomike po sjell jo vetëm një vështrim të ri mbi historinë e një prej luleve më të dashura, por edhe mundësi të reja për një të ardhme më të gjelbër dhe më të qëndrueshme në botën e hortikulturës.
Përmbledhje:
- Të gjithë trëndafilat moderne e kanë origjinën nga një lule e verdhë me një rresht petalesh.
- Studimi identifikoi dy qendra kryesore të diversitetit të trëndafilave në Kinë.
- Breeding modern tani po fokusohet më shumë në qëndrueshmëri sesa vetëm në pamje.
Hashtagë:
#Trëndafilat #EvolucioniGjenetik #Lulet #ShkencaBotanike #NaturePlants #Kina #BujqësiaModerne #KërkimShkencor #KlimëDheBimësi #RosaGenus #LuleZbukuruese