Gjate fushates se tij elektorale, Donald Trump premtoi nje epoke te re prosperiteti per amerikanet. Por dy muaj pasi mori detyren si president, ai po paraqet nje tablo paksa me ndryshe.
Trump ka paralajmeruar se do te jete e veshtire te ulen cmimet dhe ka kerkuar nga publiku qe te jete i pergatitur per “nje shqetesim te vogel” perpara se ekonomia te rifitoje forcen e saj. Nderkohe, analistet thone se gjasat per nje recesion po rriten, duke u bazuar ne politikat e tij.
Tregjet bien dhe rreziqet e recesionit rriten
Recesioni ne SHBA percaktohet si nje renie e gjere dhe e gjate e aktivitetit ekonomik, e shoqeruar nga rritja e papunesise dhe ulja e te ardhurave. Ne javet e fundit, analistet kane rritur alarmet per mundesine e nje recesioni.
Raporti i JP Morgan e vleresoi probabilitetin e recesionit ne 40%, nga 30% ne fillim te vitit, duke paralajmeruar se politika ekonomike amerikane po largohet nga rritja. Moody’s Analytics rriti parashikimin nga 15% ne 35%, duke cituar tarifat e vendosura nga administrata Trump si nje faktor kyc.
Treguesi S&P 500, i cili ndjek performancen e 500 kompanive me te medha ne SHBA, ka rene ndjeshem, duke arritur nivelin me te ulet qe nga shtatori, nje shenje e frikes per te ardhmen.
Tarifat doganore dhe paqartesia ekonomike
Njera nga ceshtjet me te debatueshme jane tarifat doganore, te cilat rrisin kostot per bizneset amerikane duke taksuar importet. Trump ka vendosur tarifa mbi produktet nga tre partneret me te medhenj tregtare te Amerikes dhe ka kercenuar me masa te tjera. Kjo ka shkaktuar rritje cmimesh dhe frenim te rritjes ekonomike.
Administrata e tij ka sinjalizuar se publiku duhet te jete i pergatitur per sfida ekonomike, duke mos i kushtuar shume rendesi shqetesimeve te tregjeve financiare. Goldman Sachs rriti vleresimin per mundesine e recesionit nga 15% ne 20%, duke theksuar se politikat e qeverise jane “rreziku kryesor” per ekonomine.
Bizneset dhe investitoret ne pritje
Shume biznese po perballen me pasiguri per te ardhmen dhe kane nisur te pezullojne investimet dhe punesimet. Shkurtimet e shpenzimeve dhe ulja e numrit te punonjesve ne sektorin publik jane dy faktore te tjere qe po ndikojne ne perceptimin negativ te ekonomise.
Brian Gardner, strateg i politikes ne bankën investuese Stifel, tha se shumica e investitoreve mendonin se tarifat ishin nje mjet negociate. “Por ajo qe po sinjalizon administrata eshte nje ristrukturim i ekonomise amerikane, dhe kjo po i shqeteson tregjet,” theksoi ai.
Konsumi dhe fuqia blerese ne renie
Treguesit ekonomike kane filluar te sinjalizojne dobesim. Shitjet me pakice rane ne shkurt, ndersa besimi i konsumatorit eshte dobesuar. Kompani si Walmart dhe Target, si dhe linjat ajrore kryesore, kane paralajmeruar per nje ngadalesim ekonomik.
Disa analiste shqetesohen se renia e tregut te aksioneve mund te sjelle ulje te shpenzimeve, veçanerisht nga familjet me te ardhura te larta, te cilat luajne nje rol kritik ne konsumin amerikan. Kjo mund te godase rende ekonomine, e cila mbeshtetet ne masen 70% te saj nga shpenzimet e konsumatorit.
Kreu i Rezerves Federale, Jerome Powell, u perpoq te qetesoje shqetesimet, duke thene se pavaresisht pasigurive, ekonomia amerikane mbetet “ne nje pozicion te mire”. Por analistja ekonomike Kathleen Brooks paralajmeron se nderprerja e tregtise globale nga tarifat doganore, se bashku me ngadalesimin natyror te ekonomise, po ushqen friken per recesion.
Rreziku nga “flluska” teknologjike
Pasiguria ne tregjet financiare nuk lidhet vetem me Trump. Investitoret ishin tashme te shqetesuar per nje rregullim te tregut pas dy viteve te rritjes se shpejte, sidomos ne sektorin e teknologjise.
Aksionet e kompanive si Nvidia paten nje rritje dramatike, nga me pak se 14 euro ne fillim te vitit 2023 ne afro 140 euro ne nentor. Kjo rritje shkaktoi frike per nje “flluske te inteligjences artificiale”, e cila, nese shperthen, mund te trondise jo vetem tregun e aksioneve, por edhe ekonomine e gjere.
Analisti Gene Munster tha se optimizmi per AI “ka marre nje hap prapa” pasi mundesia per nje recesion eshte rritur ndjeshem muajin e fundit. “Nese hyjme ne recesion, do te jete shume e veshtire qe tregu i AI te vazhdoje te rritet,” theksoi ai.
Përmbledhje:
- Recesioni në SHBA po bëhet më i mundshëm, sipas ekspertëve të ekonomisë, për shkak të politikave të Trump.
- Tarifat doganore dhe pasiguria ekonomike po ndikojnë tek bizneset, investimet dhe fuqia blerëse e konsumatorëve.
- Tregjet financiare dhe sektori teknologjik janë në rrezik, me frikën e një “flluske” në aksionet e inteligjencës artificiale.
Hashtage:
#Ekonomia #SHBA #Recesioni #Trump #TregjetFinanciare #TarifatDoganore #Teknologjia #AI #Investimet