Ndërsa Shtetet e Bashkuara përgatiten të festojnë 250-vjetorin e shpalljes së pavarësisë, një debat i thellë ka përfshirë muzetë, parqet kombëtare dhe institucionet kulturore mbi mënyrën se si duhet të rrëfehet historia e vendit. Në qendër të polemikës nuk është vetëm lavdia e themelimit të kombit, por edhe kapitujt më të errët të tij, si skllavëria, diskriminimi racor, trajtimi i popujve indigjenë, emigracioni dhe lufta për të drejtat civile.
Një nga rastet më të diskutuara ndodhet pranë Independence Hall (Philadelphia), ku ekspozita në President’s House trajton kontrastin mes lirisë dhe skllavërisë në vitet e para të republikës amerikane. Ajo rrëfen historinë e Oney Judge, një gruaje të skllavëruar nga George dhe Martha Washington, e cila arriti të arratisej në vitin 1796 dhe mbeti e lirë, pavarësisht përpjekjeve për ta rikthyer në skllavëri.
Në fillim të vitit, National Park Service hoqi panelet që trajtonin skllavërinë, pas një urdhri ekzekutiv të presidentit Donald Trump që kërkonte rishikimin e programeve federale dhe kulturore të cilat administrata i konsideronte promovuese të “ideologjive përçarëse”. Vendimi shkaktoi reagime të forta, një proces gjyqësor dhe vendime të ndryshme të gjykatave, duke e kthyer çështjen në simbol të debatit mbi kujtesën historike në SHBA.
Administrata Trump argumenton se synimi është rikthimi i ekuilibrit në mënyrën se si prezantohet historia amerikane, duke vendosur më shumë theks te idealet themeluese si liria, demokracia dhe liria e shprehjes. Kritikët, megjithatë, paralajmërojnë se kufizimi i diskutimeve mbi skllavërinë, racizmin dhe diskriminimin rrezikon të “zbardhë” historinë dhe të minimizojë vuajtjet e miliona njerëzve që kanë qenë pjesë e saj.
Debati nuk kufizohet vetëm në Philadelphia. Në Florida, Stonewall National Museum Archives and Library, një nga arkivat më të rëndësishme të historisë së komunitetit LGBTQIA+, përballet me shkurtime të financimit prej rreth 64,000 deri në 83,000 euro deri në fund të vitit. Drejtuesit e institucionit thonë se donatorët dhe autoritetet lokale po tregohen gjithnjë e më të kujdesshëm për të mbështetur organizata që konsiderohen politikisht të ndjeshme.
Edhe institucione të tjera prestigjioze, si Smithsonian National Museum of African American History and Culture dhe National Museum of the American Indian, vazhdojnë të tërheqin miliona vizitorë duke ofruar një pasqyrë më të plotë të historisë amerikane. Historianët argumentojnë se interesi i publikut tregon se qytetarët dëshirojnë të njohin jo vetëm sukseset e vendit, por edhe sfidat dhe padrejtësitë që kanë formësuar shoqërinë amerikane.
Ndërkohë, iniciativa Freedom 250, e mbështetur nga Shtëpia e Bardhë, po promovon një qasje më patriotike për festimet e 250-vjetorit përmes muzeve lëvizëse dhe programeve edukative që fokusohen kryesisht te Deklarata e Pavarësisë, George Washington dhe Lufta Revolucionare, duke i kushtuar më pak hapësirë skllavërisë dhe historisë së pakicave.
Për shumë historianë dhe studiues, sfida nuk qëndron te festimi i themelimit të Shteteve të Bashkuara, por te mënyra se si përfshihen të gjitha përvojat që kanë ndërtuar vendin. Ata paralajmërojnë se një demokraci e shëndetshme kërkon një kujtesë historike të plotë, ku krenaria kombëtare dhe pranimi i gabimeve të së kaluarës të bashkëjetojnë, në mënyrë që brezat e ardhshëm të kuptojnë kompleksitetin e historisë amerikane.
Përmbledhje:
- SHBA po debaton mbi mënyrën se si duhet të prezantohet historia në 250-vjetorin e pavarësisë.
- Vendimet për heqjen e ekspozitave mbi skllavërinë kanë shkaktuar beteja ligjore dhe reagime të forta.
- Muze që trajtojnë historinë e afro-amerikanëve, komunitetit LGBTQIA+ dhe popujve indigjenë përballen me sfida financiare dhe politike.
- Historianët paralajmërojnë se historia duhet të përfshijë si arritjet, ashtu edhe kapitujt më të errët të së kaluarës.
Hashtag:
#SHBA #Historia #Muzetë #DonaldTrump #Skllavëria #Kultura #Demokracia #Pavarësia #LajmeBoterore #HistoriaAmerikane