Pas bisedimeve të tensionuara në Shtëpinë e Bardhë mbi ambicien e Shteteve të Bashkuara për të marrë kontrollin e Grendlandës (Greenland), disa vende anëtare të NATO-s kanë nisur dislokimin e trupave në ishull për një stërvitje të përbashkët ushtarake. Danimarka (Denmark), e cila mban përgjegjësinë për mbrojtjen e territorit autonom, së bashku me Gjermaninë (Germany), Francën (France), Suedinë (Sweden) dhe Norvegjinë (Norway), kanë konfirmuar pjesëmarrjen në operacion.
Zhvillimi vjen në një moment delikat diplomatik, pasi Presidenti amerikan Donald Trump ka rritur presionin publik për Groenlandën, duke e cilësuar atë si thelbësore për sigurinë kombëtare të SHBA-së. Këto deklarata pasuan një ndërhyrje ushtarake amerikane në Venezuelë (Venezuela) më 3 janar, e cila rrëzoi presidentin Nicolás Maduro dhe ka tronditur ekuilibrat gjeopolitikë.
Vetëm pak ditë më parë, ministrat e jashtëm të Danimarkës dhe Groenlandës u takuan në Uashington (Washington) me Zëvendëspresidentin amerikan JD Vance dhe Sekretarin e Shtetit Marco Rubio. Ministri danez i Jashtëm, Lars Løkke Rasmussen, e përshkroi takimin si “të drejtpërdrejtë, por konstruktiv”, duke pranuar se ekziston një “mospajtim thelbësor” me palën amerikane.
Megjithëse u ra dakord për krijimin e një grupi të nivelit të lartë pune për të diskutuar të ardhmen e Groenlandës, asnjë zgjidhje diplomatike nuk u arrit. Presidenti Trump, nga Zyra Ovale, përsëriti se “SHBA-ja ka nevojë për Groenlandën për sigurinë kombëtare”, duke thelluar më tej hendekun me aleatët evropianë.
Në terren, Danimarka ka njoftuar forcimin e pranisë së saj ushtarake në dhe rreth Groenlandës, përfshirë mbrojtjen e infrastrukturës kritike, operacione detare dhe dislokimin e avionëve luftarakë. Gjermania do të dërgojë një ekip zbulimi prej 13 personash në Nuuk (Nuuk), ndërsa Franca ka konfirmuar pjesëmarrjen në atë që e ka quajtur “Operacioni Arctic Endurance”.
Edhe Suedia është bashkuar me stërvitjen, duke dërguar oficerë të forcave të saj të armatosura. Kryeministri suedez Ulf Kristersson theksoi se ky bashkëpunim synon përgatitjen për fazat e ardhshme të operacioneve të përbashkëta nën udhëheqjen daneze, në një Arktik gjithnjë e më të militarizuar.
Kryeministrja daneze Mette Frederiksen ka paralajmëruar se çdo përpjekje amerikane për të marrë Groenlandën do të shënonte fundin e NATO-s si aleancë. Ajo nënvizoi se, ndonëse po diskutohet forcimi i sigurisë në Arktik, ambicia amerikane për ishullin mbetet e papranueshme për Kopenhagën (Copenhagen) dhe për vetë Groenlandën.
Sondazhet tregojnë se shumica dërrmuese e groenlandezëve kundërshtojnë kontrollin amerikan, ndërsa mbështesin pavarësinë nga Danimarka. Përballë presionit, Danimarka ka rritur ndjeshëm investimet në mbrojtjen arktike, duke alokuar rreth 13.8 miliardë euro (≈ 15 miliardë dollarë) vitet e fundit dhe duke blerë 16 avionë shtesë F-35, në përpjekje për të ruajtur sovranitetin dhe stabilitetin rajonal.
Përmbledhje:
- NATO po forcon praninë ushtarake në Grendlandë mes tensioneve me SHBA-në.
- Danimarka dhe Grendlanda refuzojnë hapur çdo ambicie amerikane për aneksim.
- Arktiku po shndërrohet në një pikë kyçe për balancat e reja të sigurisë globale.
Hashtag:
#NATO #Grendlanda #Arktiku #Gjeopolitika #SiguriaGlobale #Danimarka #SHBA #AleancaTransatlantike