Viti 2025 po shenohet si njeri nga me te dhunshemit per sulmet e civileve izraelite ndaj palestinezeve ne Bregun Perendimor (West Bank), sipas te dhenave te Kombeve te Bashkuara, me mbi 750 palestineze te lenduar. Paralelisht, po rritet me shpejtesi numri i “outpost”-eve – vendbanime te vogla te improvizuara – ne toka qe palestinezet i konsiderojne si zemra e nje shteti te ardhshem.
Outposti Or Meir, i perbere nga disa strehime te bardha te parafabrikuara mbi nje kodre prane Rruges 60, eshte shembull tipik i ketij procesi. Me kalimin e kohes, struktura te tilla te vogla jane shnderruar ne vendbanime te medha izraelite, pjese e nje strategjie qe disa anetare te kabinetit izraelit e kane pranuar se synon te pengoje krijimin e nje shteti palestinez. Ky zgjerim shpesh shoqerohet me dhune: nje familje beduine tregoi se sulmues nga Or Meir, duke hedhur kokteje Molotov, i detyruan te largohen nga toka e tyre vitin e kaluar.
Ne kanalet e rrjeteve sociale, veçanerisht ne Telegram, mesazhe te lidhura me Or Meir festojne debimin e barinjve beduine dhe shprehin vendosmerine per te siguruar kontroll te perhershem mbi territore qe kolonete i quajne “strategjike”. Organizata izraelite Peace Now ka regjistruar 80 outpost-e te reja vetem ne vitin 2025, shifra me e larte qe nga viti 1991. Me 21 dhjetor, kabineti izraelit miratoi edhe 19 vendbanime te reja, perfshire ish-outpost-e, me ministrin e financave Bezalel Smotrich qe deklaroi hapur se synimi eshte bllokimi i shtetformimit palestinez.
Ndersa shumica e botes i konsideron vendbanimet izraelite ne Bregun Perendimor te paligjshme sipas te drejtes nderkombetare, Izraeli e kundershton kete interpretim. Perfaqesues te Or Meir kane deklaruar se kane larguar “nente outpost-e beduine te paligjshme” dhe kane rikthyer rreth 6.000 duname (rreth 6 milione metra katrore) nen kontroll hebre. Reuters nuk arriti te verifikoje ne menyre te pavarur te gjitha keto pretendime, dhe kolonete e Or Meir refuzuan te flasin.
Deshmite dhe hulumtimet e Reuters, te mbeshtetura edhe nga Human Rights Watch, sugjerojne se dhuna nuk eshte sporadike, por pjese e nje modeli te organizuar. Familja beduine Musabah tregoi se shtepia dhe stalla e tyre u dogjen ne nje sulm nate ne qershor, duke i detyruar te strehohen ne fshatin palestinez Deir Dibwan. Ushtria izraelite konfirmoi se dhjetera civile izraelite dogjen prona ate nate, por tha se te dyshuarit ishin larguar para se forcat e sigurise te mberrinin.
Megjithese ushtria e konsideron Or Meir “te paligjshem” dhe thote se eshte evakuuar disa here, outposti eshte rishfaqur vazhdimisht. Pas nje evakuimi ne mars, Or Meir u rindertua fal donacioneve mbi 100.000 shekel (rreth 27.600 euro). Shembuj si Ofra, dikur outpost e sot vendbanim i madh, tregojne se shume struktura fillimisht te paligjshme perfundojne te formalizuara nga shteti.
Zgjerimi nuk kufizohet vetem ne Or Meir. Pergjate Rruges 60 dhe Rruges 505 drejt Lugines se Jordanit (Jordan Valley), vendbanime si Evyatar jane konsoliduar pavaresisht kundershtimeve palestineze. Ne zonen e Beita-s, jane raportuar sulme te shumta ndaj fermereve palestineze, perfshire edhe nje incident ku dy punonjes te Reuters u lenduan gjate nje sulmi ndaj mbledhesve te ullinjve. Kolonet mohojne pergjegjesine, duke ia atribuar dhunen palestinezeve.
Sipas OKB-se, mbi 1.000 palestineze u vrane ne Bregun Perendimor mes tetorit 2023 dhe tetorit 2025, kryesisht ne operacione te forcave te sigurise, por edhe si pasoje e dhunes se koloneteve. Ne te njejten periudhe, 57 izraelite u vrane ne sulme palestineze. Kjo spirale dhune, e lidhur ngushte me zgjerimin e vendbanimeve, po e ben gjithnje e me te veshtire perspektiven e nje zgjidhjeje me dy shtete.
Përmbledhje:
- Sulmet e koloneve izraelite ndaj palestinezeve ne Bregun Perendimor kane arritur nivele rekord ne vitin 2025.
- Outpost-et si Or Meir shihen si pjese e nje strategjie te organizuar per te bllokuar shtetformimin palestinez.
- Formalizimi gradual i vendbanimeve po ndryshon realitetin ne terren dhe po thellon konfliktin.
Hashtag: #BreguPerendimor #VendbanimetIzraelite #Palestina #KonfliktiIzraelPalestine #TeDrejtatENjeriut #PolitikaNderkombetare