SpaceX po përgatitet të nisë raketën gjigante Starship nga (South Texas), një test i shumëpritur që synon të kthejë faqen pas disa muajsh të mbushur me dështime në tokë dhe në ajër. Ky mision, i planifikuar për 24 gusht, konsiderohet një pikë kthese për kompaninë e Elon Musk.
Fluturimi i fundit i Starship, gati tre muaj më parë, solli një arritje të rëndësishme: ripërdorimin për herë të parë të përforcuesit Super Heavy. Megjithatë, suksesi nuk zgjati. Faza e sipërme, e njohur si Ship, u shkatërrua gjatë ri-hyrjes në atmosferë, ndërsa përforcuesi shpërtheu mbi Gjirin e Meksikës gjatë tentativës për ulje.
Pak javë më vonë, një tjetër njësi e Ship, e destinuar për Fluturimin 10, shpërtheu në tokë gjatë një prove statike, duke shkatërruar platformën e testimit dhe duke detyruar kompaninë të përdorë një modul të ri. Hetimet e (Federal Aviation Administration) mbi këto incidente janë mbyllur, duke hapur rrugën për testimin e ardhshëm.
Këto dështime të njëpasnjëshme kanë shtuar presionin mbi SpaceX, duke e shndërruar misionin e ardhshëm në një provë më shumë sesa teknologjike: një test mbi aftësinë e kompanisë për të mësuar nga gabimet dhe për të sjellë suksese të prekshme. Modeli i punës së SpaceX, i përmbledhur në filozofinë “ndërto-fluturo-rregullo-përsërit”, ka dhënë rezultate të vlefshme, por humbjet e përsëritura të fazës së sipërme kanë ngritur dyshime mbi gatishmërinë e raketës për misione komerciale dhe detyra të NASA-s.
Megjithë sfidat, përparimet janë të dukshme. Që nga fluturimi i parë në prill 2023, Starship ka bërë hapa historikë, si rifluturimi i një përforcuesi në maj 2025, duke treguar se ripërdorimi i shpejtë është i mundur. Por kthimi i fazës së sipërme, dhe më tej ulja e saj për t’u përdorur sërish, mbeten sfida të hapura. Deri më sot, SpaceX ka investuar mbi 6,9 miliardë € në programin Starship, ndërsa planifikon të shpenzojë edhe 1,65 miliardë € për platforma lëshimi në (Kennedy Space Center) dhe (Cape Canaveral).
Suksesi i Starship është i lidhur ngushtë me programin Artemis të NASA-s. SpaceX ka dy kontrata prej 3,7 miliardë € për zhvillimin e një versioni të Starship si Human Landing System, i destinuar për uljen e astronautëve në Hënë në misionin Artemis III, i planifikuar për mesin e vitit 2027. Për të fituar besimin e NASA-s, SpaceX duhet të përmbushë sfida të vështira: perfeksionimi i mburojës së nxehtësisë, demonstrimi i transferimit të karburantit kriogjenik në orbitën e ulët të Tokës dhe ulja e Starship në sipërfaqen hënore.
Paralelisht, kompania ka riorientuar inxhinierë nga programi Falcon 9 drejt Starship për të përshpejtuar zgjidhjen e problemeve. Përtej ambicies së Musk për të çuar njerëz në Mars, Starship është kritik për të lëshuar satelitët e gjeneratës së re Starlink, që do të rrisin ndjeshëm kapacitetin e shërbimit internetor, i cili tashmë ka mbi 6 milionë përdorues globalë.
Starship është raketa më e madhe dhe më e fuqishme e ndërtuar ndonjëherë: 122 metra e lartë, me 33 motorë Raptor në përforcues dhe gjashtë në fazën e sipërme, që së bashku gjenerojnë rreth 7,5 milionë kilogramë shtytje. Për fluturimin e radhës, SpaceX planifikon një ulje të kontrolluar të Super Heavy në Gjirin e Meksikës dhe një zhytje në Oqeanin Indian për Ship. Ky do të jetë fluturimi i katërt i Starship vetëm këtë vit.
Pikat kryesore:
- SpaceX ka investuar mbi 6,9 miliardë € në programin Starship, me plane për miliarda të tjera në infrastrukturë.
- NASA mbështetet tek Starship për misionin Artemis III në vitin 2027, duke e bërë këtë provë jetike.
- Starship është kyç për ambiciet e SpaceX, nga Hëna dhe Marsi deri tek rrjeti global i Starlink.
Hashtage:
#SpaceX #Starship #ElonMusk #NASA #Artemis #Hëna #Mars #Starlink #Teknologji #Inovacion